Aylık Kontrolü Nasıl Yapılır? Kontrol Listesi Oluşturma
OED bakım ve hazır bulundurma rehberi
OED aylık kontrolü; cihazın durum göstergesinin, elektrotların, bataryanın, taşıma çantasının, yardımcı malzemelerin ve erişilebilirliğin sistemli biçimde incelenmesiyle yapılır. Kontrol sonucu tarih, sorumlu kişi, tespit edilen uygunsuzluk ve düzeltici işlem bilgileriyle kayıt altına alınmalıdır.
Otomatik eksternal defibrilatörün yalnızca binada bulunması yeterli değildir. Cihazın acil durumda erişilebilir, eksiksiz ve üreticinin kullanım talimatlarına uygun durumda tutulması gerekir. Aylık kontrol listesi, gözden kaçabilecek son kullanma tarihlerini, eksik sarf malzemelerini ve fiziksel hasarları erken fark etmeye yardımcı olur.
OED Aylık Kontrolü Neden Önemlidir?
OED aylık kontrolünün amacı, cihazın olası bir ani kalp durması müdahalesinde kullanılmaya hazır olup olmadığını düzenli aralıklarla doğrulamaktır.
OED; kalp ritmini analiz eden, şok uygulanması gereken ritimleri belirleyen ve cihazın türüne göre şoku otomatik olarak uygulayan ya da kullanıcıdan şok düğmesine basmasını isteyen tıbbi bir cihazdır. Ancak elektrotların kullanım süresi dolmuşsa, batarya yeterli değilse, cihaz hasarlıysa veya ihtiyaç anında bulunduğu yere erişilemiyorsa müdahale süreci aksayabilir.
Aylık kontrol, teknik bakımın yerine geçmez. Bu işlem, kurumun belirlediği sorumlu kişi tarafından yapılan düzenli bir hazır bulundurma denetimidir. Üreticinin öngördüğü bakım, yazılım, batarya veya servis işlemleri ayrıca takip edilmelidir.
Hazır Bulundurma
Cihazın görünür durum göstergesi, fiziksel bütünlüğü ve temel aksesuarları kontrol edilir.
Sarf Takibi
Elektrotların ve varsa diğer süreli sarf malzemelerinin son kullanma tarihleri izlenir.
Erişilebilirlik
OED’nin önü kapalı olmayan, yönlendirmesi belirgin ve hızlı ulaşılabilir bir noktada bulunduğu doğrulanır.
İzlenebilirlik
Kontrol tarihi, sorumlu kişi, bulgular ve tamamlanan düzeltici işlemler yazılı olarak kaydedilir.
Aylık kontrol ile teknik bakım aynı işlem değildir
Aylık kontrol çoğunlukla görsel durum, erişim, sarf malzemesi ve kayıt incelemesidir. Cihazın açılması, onarılması, parça değiştirilmesi veya teknik ölçüm yapılması ise üretici talimatlarına uygun yetkin teknik destek gerektirebilir.
Kontrol Öncesinde Nasıl Hazırlanılır?
Kontrole başlamadan önce cihazın marka ve modeline ait güncel kullanım talimatı, önceki kontrol formu ve kurumun OED sorumluluk planı hazır bulundurulmalıdır.
Her OED modelinin durum göstergesi, otomatik test düzeni, batarya yapısı ve elektrot bağlantı biçimi farklı olabilir. Bu nedenle genel kontrol listesi, üreticinin model özelindeki talimatlarıyla birlikte uygulanmalıdır.
- Kontrol edilecek cihazın kurum envanterindeki kimliğini doğrulayın.
- Marka, model, seri numarası ve konum bilgisini kontrol formuyla eşleştirin.
- Bir önceki ay bildirilen açık uygunsuzluk bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Üreticinin kullanıcı tarafından yapılmasına izin verdiği kontrolleri belirleyin.
- Kontrol sırasında cihazın normal erişimini gereksiz yere engellemeyin.
- Birden fazla OED varsa her cihaz için ayrı kayıt oluşturun.
Gereksiz açma ve test uygulamalarından kaçının
Cihazı her aylık kontrolde açmak veya elektrot paketini açmak doğru olmayabilir. Bazı modeller açıldığında batarya tüketir, bazı elektrot paketleri ise açıldıktan sonra kullanılamaz hâle gelir. Kontrolü daima üreticinin talimatına göre yapın.
OED Aylık Kontrolü Nasıl Yapılır?
OED aylık kontrolü, cihazın bulunduğu alanın incelenmesinden başlayıp durum göstergesi, elektrot, batarya, aksesuar ve kayıt kontrolüyle tamamlanan sıralı bir süreçtir.
-
Cihazın Konumunu ve Erişilebilirliğini Doğrulayın
OED’nin kayıtlı konumunda bulunduğunu, önünün kapalı olmadığını ve acil durumda gecikmeden alınabileceğini kontrol edin. Kilitli dolap kullanılıyorsa erişim yönteminin acil kullanım açısından uygunluğunu kurum prosedürüne göre değerlendirin.
-
Yönlendirme İşaretlerini İnceleyin
OED işaretinin görünür, okunabilir ve doğru konumu gösterir durumda olduğunu doğrulayın. Koridor, giriş veya geniş alanlarda kullanılan ek yönlendirmelerin hasarlı ya da kapanmış olup olmadığını inceleyin.
-
Hazır Durum Göstergesini Kontrol Edin
Cihazın üretici tarafından tanımlanan “hazır” işaretini gösterip göstermediğine bakın. Bu işaret yeşil simge, onay işareti, yanıp sönen ışık veya başka bir gösterge olabilir. Göstergeyi yorumlarken cihazın kullanım kılavuzunu esas alın.
-
Cihazın Fiziksel Durumunu İnceleyin
Gövde, ekran, düğmeler, bağlantı noktaları, taşıma sapı ve koruyucu çantada çatlak, kırık, sıvı teması, kirlenme ya da darbeye bağlı hasar bulunup bulunmadığını kontrol edin.
-
Elektrotları Kontrol Edin
Elektrot paketinin kapalı, hasarsız ve cihazla uyumlu olduğunu doğrulayın. Son kullanma tarihini okuyun ve yaklaşan değişim tarihini kayıt altına alın. Elektrot kablosu cihaza takılı tutulması gereken modellerde bağlantının üretici talimatına uygunluğunu inceleyin.
-
Batarya Durumunu Kontrol Edin
Bataryanın doğru yerleştiğini, görünür hasar veya sızıntı bulunmadığını ve cihazın düşük batarya uyarısı vermediğini doğrulayın. Batarya üzerindeki üretim, takılma, bekleme ömrü veya değişim bilgilerini üreticinin açıklamalarına göre takip edin.
-
Acil Müdahale Aksesuarlarını Kontrol Edin
Kurum planında OED ile birlikte bulundurulan makas, eldiven, koruyucu bariyer, tıraş bıçağı, kurulama bezi ve benzeri yardımcı malzemelerin eksiksiz ve kullanılabilir durumda olduğunu inceleyin. Malzemeleri yalnızca kurum prosedürü ve ürün talimatları kapsamında listeleyin.
-
Dolap ve Alarm Sistemini İnceleyin
OED dolabı kullanılıyorsa kapağın rahat açıldığını, menteşelerin sağlam olduğunu ve varsa sesli ya da görsel alarmın kurumun belirlediği yöntemle çalıştığını doğrulayın. Alarm testi çevrede yanlış acil durum algısı oluşturmadan yapılmalıdır.
-
Cihaz Etiketlerini Doğrulayın
Seri numarası, envanter etiketi, kontrol etiketi ve iletişim bilgileri gibi kurumsal kayıtların okunabilir olduğunu kontrol edin. Etiketler cihazın talimatlarını, göstergelerini veya bağlantı noktalarını kapatmamalıdır.
-
Kontrol Sonucunu Kaydedin
Kontrol tarihi, cihaz kimliği, kontrol eden kişi, her maddeye verilen sonuç, tespit edilen uygunsuzluk ve planlanan düzeltici işlemi forma yazın. İşlem tamamlandığında kapanış tarihi ve işlemi yapan kişi de kayda eklenmelidir.
OED Aylık Kontrol Listesinde Neler Bulunmalıdır?
İyi hazırlanmış bir OED aylık kontrol listesi, yalnızca “çalışıyor” seçeneğinden oluşmamalı; konum, gösterge, elektrot, batarya, aksesuar, kayıt ve düzeltici işlem alanlarını ayrı ayrı içermelidir.
| Kontrol alanı | Kontrol edilecek nokta | Uygunluk ölçütü | Kayıt seçeneği |
|---|---|---|---|
| Cihaz kimliği | Marka, model, seri numarası ve envanter kaydı | Formdaki bilgiler cihazla eşleşiyor | Uygun / Uygun değil |
| Konum | Cihaz kayıtlı yerde mi? | Belirlenen konumda ve kolay erişilebilir | Uygun / Uygun değil |
| Yönlendirme | OED işaretleri görünür mü? | Okunabilir, hasarsız ve doğru yönü gösteriyor | Uygun / Uygun değil |
| Hazır göstergesi | Cihazın durum işareti | Üretici kılavuzunda belirtilen hazır durumu gösteriyor | Hazır / Uyarı var |
| Fiziksel bütünlük | Gövde, ekran, düğme, bağlantı ve çanta | Hasar, kirlenme veya sıvı teması belirtisi yok | Uygun / Uygun değil |
| Elektrot paketi | Paketin kapalı ve hasarsız olması | Ambalaj bütün, doğru tip ve kullanıma hazır | Uygun / Değişmeli |
| Elektrot tarihi | Son kullanma tarihi | Süresi dolmamış; yaklaşan değişim planlanmış | Tarih yazılır |
| Batarya | Yerleşim, görünüm ve cihaz uyarısı | Doğru takılmış; hasar, sızıntı veya düşük batarya uyarısı yok | Uygun / Değişmeli |
| Yardımcı malzemeler | Kurum planındaki müdahale seti | Eksiksiz, temiz ve kullanılabilir | Tam / Eksik |
| Dolap | Kapak, menteşe ve görünürlük | Kolay açılıyor, hasarsız ve cihazı engellemiyor | Uygun / Uygun değil |
| Alarm | Varsa dolap alarmı | Kurum prosedürüne göre çalışır durumda | Çalışıyor / Çalışmıyor |
| Kayıtlar | Önceki kontrol ve açık işlemler | Eksiksiz; açık uygunsuzluklar takip ediliyor | Uygun / Takip gerekli |
| Genel sonuç | Cihazın müdahaleye hazır olma durumu | Tüm kritik maddeler uygun | Hazır / Kullanıma alınmamalı |
Kontrol formuna eklenebilecek kimlik alanları
Kurum adı, bina veya bölüm, OED konumu, marka, model, seri numarası, envanter numarası, kontrol tarihi, bir sonraki kontrol tarihi, kontrol eden kişinin adı ve imzası, uygunsuzluk açıklaması, düzeltici işlem sorumlusu ve kapanış tarihi ayrı alanlar hâlinde düzenlenebilir.
Bir Uygunsuzluk Bulunursa Ne Yapılmalıdır?
Kritik bir uygunsuzluk tespit edildiğinde cihazın hazır olduğu varsayılmamalı; sorun kayıt altına alınmalı, sorumlu kişi bilgilendirilmeli ve üretici talimatına uygun düzeltici işlem başlatılmalıdır.
Hazır durum göstergesinin uyarı vermesi, elektrot süresinin dolması, batarya uyarısı, açılmış elektrot paketi, görünür fiziksel hasar veya eksik kritik bileşen gibi bulgular geciktirilmeden ele alınmalıdır.
| Bulgu | İlk işlem | Takip |
|---|---|---|
| Hazır göstergesi uyarı veriyor | Cihaz kılavuzundaki uyarı açıklamasını kontrol edin ve sorumlu kişiye bildirin. | Gerekirse teknik destek süreci başlatın; cihazı doğrulanmadan hazır olarak işaretlemeyin. |
| Elektrot süresi dolmuş | Uyumlu ve geçerli elektrotla değişim planlayın. | Yeni paketin tarihi ve değişim bilgisi kaydedilir. |
| Elektrot paketi açılmış veya hasarlı | Paketi kullanıma hazır kabul etmeyin. | Üreticiye uygun yeni elektrot yerleştirilir. |
| Düşük batarya uyarısı | Üretici talimatına göre batarya değişim sürecini başlatın. | Değişim tarihi ve yeni batarya bilgisi kaydedilir. |
| Cihaz hasarlı veya ıslanmış | Cihazı kontrol edilmeden kullanıma hazır saymayın. | Üretici veya uygun teknik destek kanalıyla değerlendirme yaptırın. |
| Aksesuar eksik | Eksik malzemeyi kurum prosedürüne göre tamamlayın. | Kontrol formunda kapanış kaydı oluşturun. |
| Konuma erişilemiyor | Engeli kaldırın veya erişim düzenini gözden geçirin. | Yönlendirmeleri ve kurum acil durum planını güncelleyin. |
Arızalı cihazı hazır cihaz gibi bırakmayın
Bir OED’nin kullanıma hazır olmadığı belirlenmişse, bu durum ilgili personele açık biçimde bildirilmeli ve kurumun acil durum planında geçici tedbirler değerlendirilmelidir. Onaylanmamış parça, batarya veya elektrot kullanılmamalıdır.
OED Kontrol Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?
OED kontrol kayıtları, her cihazın hangi tarihte kim tarafından incelendiğini ve tespit edilen sorunların nasıl kapatıldığını gösterecek şekilde izlenebilir tutulmalıdır.
Kayıt sistemi kâğıt form, kontrollü elektronik tablo veya kurumun bakım yönetim sistemi üzerinden yürütülebilir. Önemli olan; kayıtların kaybolmaması, yetkisiz değişikliklerden korunması ve ihtiyaç hâlinde hızlıca erişilebilmesidir.
Cihaz Kimliği
Her formda cihazın seri veya envanter numarası ve fiziksel konumu açıkça yer almalıdır.
Tarih ve Sorumlu
Kontrol tarihi ile kontrolü gerçekleştiren kişinin adı kayıt altına alınmalıdır.
Bulgu Açıklaması
“Uygun değil” sonucu verilen her madde için somut ve anlaşılır açıklama yazılmalıdır.
İşlem Kapanışı
Eksikliğin ne zaman, kim tarafından ve hangi işlemle giderildiği belgelenmelidir.
Aylık kontroller için sabit bir gün belirlemek düzeni kolaylaştırabilir. Bununla birlikte cihazın kullanılması, yerinin değiştirilmesi, düşmesi, ıslanması, alarm vermesi veya aksesuarlarının açılması gibi durumlarda bir sonraki aylık tarih beklenmeden ek kontrol yapılmalıdır.
OED Kullanıldıktan Sonra Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
OED kullanıldıktan sonra cihaz yeniden hizmete alınmadan önce elektrot, batarya, temizlik, olay kaydı ve cihazın hazır durum göstergesi yeniden değerlendirilmelidir.
Kullanım sonrası işlem, rutin aylık kontrolden daha kapsamlı olabilir. Uygulanacak adımlar cihazın marka-model talimatına, kurum prosedürüne ve olayın niteliğine göre belirlenmelidir.
-
Kullanılan Sarf Malzemelerini Yenileyin
Kullanılan veya açılan elektrotları tekrar kullanmayın. Cihaza uygun yeni elektrot paketini yerleştirin ve son kullanma tarihini kaydedin.
-
Batarya Durumunu Yeniden Değerlendirin
Cihazın kullanım sonrası batarya göstergesini ve üreticinin değişim talimatlarını kontrol edin. Gerekiyorsa uyumlu bataryayla değişim yapın.
-
Üretici Talimatına Göre Temizlik Yapın
Cihaz ve çantayı yalnızca üreticinin izin verdiği yöntem ve ürünlerle temizleyin. Cihazın içine sıvı girmesine yol açabilecek uygulamalardan kaçının.
-
Aksesuarları Tamamlayın
Kullanılan eldiven, makas, bariyer veya diğer yardımcı malzemeleri kurumun müdahale setine göre yenileyin.
-
Olay ve Cihaz Kayıtlarını Tamamlayın
Kurum prosedürünün gerektirdiği kullanım, olay ve bakım kayıtlarını tamamlayın. Cihazın oluşturduğu verilerin yönetiminde ilgili gizlilik ve kayıt kurallarına uyun.
-
Yeniden Hazır Olduğunu Doğrulayın
Cihazı yerine koymadan önce hazır durum göstergesini, elektrot bağlantısını, bataryayı ve aksesuar setini tekrar kontrol edin.
OED Aylık Kontrolünde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
En sık yapılan hata, yalnızca cihazın yerinde olduğunu kontrol edip elektrot, batarya, durum göstergesi ve kayıt alanlarını incelememektir.
- Hazır durum göstergesini model kılavuzuna bakmadan yorumlamak.
- Elektrot paketinin yalnızca varlığını kontrol edip son kullanma tarihini atlamak.
- Batarya üzerindeki tarihleri elektrot tarihiyle karıştırmak.
- Cihazın önündeki geçici engelleri erişim sorunu olarak kaydetmemek.
- Kontrolü yapan kişinin adını ve kontrol tarihini yazmamak.
- “Uygun değil” işaretlenen madde için sorumlu ve kapanış tarihi belirlememek.
- Her modelde aynı batarya, elektrot veya kontrol yönteminin geçerli olduğunu varsaymak.
- Elektrot paketini kontrol amacıyla açmak.
- Üreticinin izin vermediği temizlik maddelerini kullanmak.
- OED’nin kendi otomatik testini teknik bakımın tamamı olarak değerlendirmek.
Kontrol sıklığı risk ve üretici talimatıyla birlikte değerlendirilmelidir
Aylık kontrol yaygın bir izleme aralığıdır; ancak üreticinin talimatı, kurumun risk değerlendirmesi, cihazın bulunduğu çevre ve yürürlükteki düzenlemeler daha sık kontrol gerektirebilir. Özellikle yoğun kullanım, sıcaklık-nem riski veya cihazın yer değiştirmesi ek kontrol ihtiyacı doğurabilir.
OED Aylık Kontrolü Hakkında Sık Sorulan Sorular
OED aylık kontrollerinde en çok merak edilen konular, cihazın açılıp açılmayacağı, elektrot ve batarya tarihlerinin nasıl izleneceği ve kontrol sorumluluğunun kimde olacağıdır.
OED her aylık kontrolde açılmalı mıdır?
Her model için geçerli tek bir uygulama yoktur. Bazı cihazlar otomatik öz test gerçekleştirir ve hazır durumunu dış göstergeden bildirir. Cihazı açma veya manuel test yapma kararı üreticinin kullanım talimatına göre verilmelidir.
Kontrol sırasında elektrot paketi açılır mı?
Hayır. Elektrot paketinin mührü kontrol için açılmamalıdır. Paket dışarıdan hasar, bütünlük, uyumluluk ve son kullanma tarihi bakımından incelenir. Açılmış veya hasar görmüş paket üretici talimatına göre değiştirilmelidir.
OED bataryası ne zaman değiştirilmelidir?
Batarya değişimi; cihazın uyarısı, üreticinin belirttiği bekleme ömrü, kullanım durumu ve bataryaya özel tarih bilgileri dikkate alınarak yapılır. Tüm OED bataryaları için geçerli tek bir değişim süresi yoktur.
Aylık OED kontrolünü kim yapmalıdır?
Kurum, OED programı kapsamında bir sorumlu kişi veya ekip belirlemelidir. Kontrolü yapan kişinin cihazın göstergelerini, kontrol formunu, uygunsuzluk bildirim sürecini ve üretici talimatlarını anlayabilecek şekilde bilgilendirilmiş olması gerekir.
Aylık kontrol teknik bakımın yerine geçer mi?
Hayır. Aylık kontrol, cihazın hazır bulundurulmasına yönelik görsel ve idari bir denetimdir. Üreticinin belirlediği teknik bakım, onarım, yazılım veya parça değişimi işlemlerinin yerine geçmez.
Cihaz kullanıldıktan sonra aylık kontrol tarihi beklenir mi?
Hayır. OED kullanıldıktan sonra sarf malzemeleri, batarya, temizlik, olay kayıtları ve hazır durum göstergesi gecikmeden değerlendirilmelidir. Cihaz doğrulanmadan tekrar hazır konumuna bırakılmamalıdır.
OED planlama ve ürün desteği
OED Sürecinizi Sistemli Hâle Getirin
OED seçimi, uygun sarf malzemelerinin takibi ve kurumunuza göre kontrol sürecinin planlanması hakkında Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi.
- 9 Aralık 2025 tarihli Otomatik Eksternal Defibrilatörlere İlişkin Yönetmelik.
- American Heart Association, AED Monthly Monitoring Checklist.
- American Heart Association, Implementing an AED Program.
- U.S. Food and Drug Administration, Automated External Defibrillators: Overview and Safety Information.
- Cihaza özgü kontrol, batarya, elektrot ve bakım işlemleri için ilgili üreticinin güncel kullanım talimatı.