Spor Salonlarında OED Zorunluluğu: 800 m² Kuralı Nedir?
Spor tesisleri ve acil müdahale hazırlığı
Sağlık Bakanlığının güncel OED Rehberi uyarınca ruhsata esas alanı 800 metrekarenin üzerindeki vücut geliştirme ve fitness salonlarında, belirlenen geçiş takvimi kapsamında en az bir Otomatik Eksternal Defibrilatör bulundurulması gerekir.
Tek katlı salonlar ile çok katlı ve 2.000 m² üzerindeki işletmeler için cihaz sayısı farklılaşır. Yükümlülük yalnızca cihaz satın almakla tamamlanmaz; doğru konumlandırma, erişilebilirlik, bakım, sorumlu personel, kayıt ve kullanıma hazır tutma süreçlerinin birlikte planlanması gerekir.
Spor salonlarında OED zorunluluğu yürürlükte mi?
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği yürürlüktedir ve cihazların bulundurulacağı yerler ile asgari cihaz sayıları Sağlık Bakanlığının yayımladığı OED Rehberiyle belirlenmiştir. Yönetmelik 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 17 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, zorunluluk kapsamındaki tesisleri, cihaz sayılarını, yerleşim esaslarını, bakım sorumluluklarını ve geçiş takvimini açıklamaktadır.
Rehberin 2026 yılı sonuna kadar OED bulunması gereken yerler bölümünde, ruhsata esas alanı 800 metrekarenin üzerindeki vücut geliştirme ve fitness salonları açıkça sayılmaktadır. Bu nedenle 800 m² eşiği artık yalnızca bir taslak önerisi olarak değil, yürürlükteki yönetmelik kapsamında yayımlanmış Bakanlık rehberindeki uygulama ölçütü olarak değerlendirilmelidir.
Yönetmelik ile rehberin işlevi farklıdır
Yönetmelik OED kullanımının, bulundurulmasının, kayıt ve takip süreçlerinin hukuki çerçevesini kurar. Hangi yerde kaç cihaz bulunacağı ve cihazların nasıl konumlandırılacağına ilişkin ayrıntılar ise Bakanlığın OED Rehberinde açıklanır.
800 m² kuralı ne anlama geliyor?
800 m² kuralında dikkate alınan ölçü, fitness salonunun ruhsata esas alanıdır. İşletmenin yalnızca egzersiz ekipmanlarının bulunduğu çalışma bölümünü ölçmesi yeterli değildir; değerlendirme, iş yeri açma ve çalışma ruhsatına esas olan alan üzerinden yapılmalıdır.
Rehberde “800 metrekare üzeri” ifadesi kullanıldığı için eşik değerlendirmesinde işletmenin ruhsatı, onaylı mimari projesi ve belediye kayıtları birlikte kontrol edilmelidir. Alan konusunda tereddüt bulunuyorsa yalnızca işletme sahibinin yaptığı yaklaşık ölçüme dayanılmamalı; ruhsatı düzenleyen idareden yazılı görüş alınmalıdır.
Ruhsata esas alan
800 m² değerlendirmesi, Bakanlık rehberindeki dipnota göre ruhsata esas alan üzerinden yapılır.
Faaliyet türü
Düzenleme özellikle vücut geliştirme ve fitness salonlarını tanımlar. Karma kullanımlı spor tesislerinde diğer tesis ölçütleri de ayrıca incelenmelidir.
Kat yapısı
Salonun tek veya çok katlı olması, gerekli asgari cihaz sayısının belirlenmesinde önem taşır.
Geçiş takvimi
800 m² üzeri fitness salonları, rehberde 2026 yılı sonuna kadar cihaz bulundurması gereken yerler arasında gösterilir.
800 m² altındaki her spor tesisi kapsam dışı sayılmaz
Bir işletmenin fitness salonu alanı 800 m² sınırının altında olsa bile tesis; stadyum, büyük spor tesisi, etkinlik alanı, konaklama tesisi veya belirli çalışan sayısına sahip bir kampüs gibi başka bir kategoriye girebilir. Değerlendirme yalnızca tek bir metrekare eşiğine göre yapılmamalıdır.
Kaç adet OED bulundurulmalı?
800 m² üzerindeki tek katlı bir fitness salonunda en az bir OED; çok katlı ve 2.000 m² üzerindeki salonlarda ise en az iki OED bulundurulmalıdır. Bu sayılar Bakanlık rehberindeki asgari ölçütlerdir.
Asgari cihaz sayısı belirlenirken salonun toplam alanıyla birlikte kat planı, bölümler arasındaki geçişler ve cihaza erişim süresi de değerlendirilmelidir. Bir cihazın kâğıt üzerinde yeterli görünmesi, tesisin uzak bölümünden makul sürede erişilemediği durumda doğru yerleşim yapıldığı anlamına gelmez.
| Tesis durumu | Rehberdeki asgari sayı | Planlamada dikkat edilecek konu |
|---|---|---|
| Ruhsata esas alan 800 m² veya altında | 800 m² fitness salonu ölçütü tek başına uygulanmaz. | Tesisin başka bir zorunluluk kategorisine girip girmediği ayrıca kontrol edilmelidir. |
| 800 m² üzeri, tek katlı fitness salonu | En az 1 OED | Cihaz giriş, resepsiyon veya yoğun kullanılan bölgelere hızlı erişim sağlayacak şekilde yerleştirilmelidir. |
| 800 m² üzeri, çok katlı ve 2.000 m² veya altı | Tesis planı ve erişim ölçütleriyle birlikte değerlendirilmelidir. | Katlar arasındaki ulaşım süresi dikkate alınmalı; gerektiğinde ilgili idareden görüş alınmalıdır. |
| Çok katlı ve 2.000 m² üzeri fitness salonu | En az 2 OED | Cihazların aynı noktada tutulması yerine farklı kat veya erişim bölgelerine dağıtılması gerekir. |
Bakanlık rehberi genel erişilebilirlik ölçütü olarak cihaza ulaşma süresinin en fazla üç dakika olmasını belirtir. Bu nedenle büyük, bölmeli veya yoğun kullanılan salonlarda asgari sayıdan daha fazla cihaz gerekip gerekmediği saha değerlendirmesiyle belirlenebilir.
OED spor salonunda nereye yerleştirilmeli?
OED; görünür, işaretlenmiş, kolay erişilebilir ve insan yoğunluğunun yüksek olduğu bir noktaya yerleştirilmelidir. Bakanlık rehberi fitness salonları için giriş ve resepsiyon alanını, kardiyo ekipmanlarının yoğun bulunduğu bölümü ve soyunma odası yakınlarını öncelikli konumlar arasında gösterir.
Cihaz, yalnızca yöneticilerin erişebildiği kilitli bir ofiste, depoda veya kapalı dolapta tutulmamalıdır. Acil durumda görevli personelin anahtar araması ya da cihazı başka bir binadan getirmesi müdahaleyi geciktirebilir.
Görünürlük
OED sembolü ve yönlendirme işaretleri uzaktan fark edilebilmeli; cihazın konumu çalışanlar ve üyeler tarafından bilinebilmelidir.
Erişilebilirlik
Yerleşim, tesisin yoğun kullanılan bölümlerinden cihaza hızlı ulaşılmasına imkân vermelidir.
Koruyucu kabinet
Kabinet sabitlenmiş, kolay açılabilir ve tercihen açıldığında sesli veya ışıklı uyarı verecek yapıda olmalıdır.
Yönlendirme
Kat planları, resepsiyon bilgileri ve tesis içi yönlendirmeler cihazın bulunduğu noktayı açıkça göstermelidir.
Çok katlı işletmelerde cihazlar tek bir katta yan yana tutulmamalıdır. Katlar arası geçiş, turnike, merdiven, asansör ve kapalı bölümler hesaba katılarak gerçek bir erişim senaryosu oluşturulmalıdır.
İşletmenin bakım ve kontrol sorumlulukları nelerdir?
OED edinen işletme, cihazın sürekli hazır ve kullanılabilir durumda tutulmasından sorumludur. Bakanlık rehberi her cihaz için bir sorumlu personel ile yedek sorumlu personel belirlenmesini, kontrol kayıtlarının saklanmasını, bakımların yaptırılmasını ve kullanım sonrasında cihazın yeniden kullanıma hazırlanmasını ister.
Kontrol yalnızca cihazın kabinet içinde bulunup bulunmadığına bakmakla sınırlı kalmamalıdır. Batarya durumu, yetişkin ve pediatrik pedlerin ambalajı, son kullanma tarihleri, cihazın öz test göstergesi, kabinet alarmı ve yönlendirme işaretleri düzenli olarak gözden geçirilmelidir.
| Kontrol alanı | Kontrol edilecek unsur | İşletme kaydı |
|---|---|---|
| Cihaz durumu | Hazır durum göstergesi, hata uyarısı ve fiziksel bütünlük | Kontrol tarihi ve kontrolü yapan kişi |
| Batarya | Batarya seviyesi, üretici değişim tarihi ve düşük batarya uyarısı | Planlanan değişim tarihi |
| Elektrot pedleri | Ambalaj bütünlüğü, yetişkin ve pediatrik kullanım seçeneği, son kullanma tarihi | Ped seri veya lot bilgisi ve yenileme tarihi |
| Kabinet ve işaretler | Erişilebilirlik, alarm, sabitleme ve yönlendirme levhaları | Tespit edilen eksiklik ve düzeltme tarihi |
| Kullanım sonrası | Yeni ped temini, cihaz verilerinin korunması ve cihazın tekrar hazır hâle getirilmesi | Olay ve yenileme kaydı |
ÜTS kaydı ile OED-Net aynı işlem değildir
Cihazın tıbbi cihaz olarak Ürün Takip Sistemi kaydına sahip olması ile cihazın OED-Net kayıt ve takip altyapısına entegrasyonu birbirinden farklı süreçlerdir. Satın alma ve kurulum aşamasında her iki gereklilik ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
Spor salonları OED zorunluluğuna nasıl hazırlanmalı?
Hazırlık süreci, ruhsat alanının doğrulanmasıyla başlamalı ve cihazın çalışır durumda teslim alınmasına kadar yazılı bir planla yürütülmelidir. Yalnızca fiyat veya cihaz markası üzerinden karar vermek, konumlandırma ve takip yükümlülüklerinin gözden kaçmasına neden olabilir.
-
Ruhsata esas alanı doğrulayın
İş yeri açma ve çalışma ruhsatını, onaylı projeyi ve faaliyet türünü inceleyerek 800 m² eşiğinin aşılıp aşılmadığını belirleyin.
-
Diğer tesis kategorilerini kontrol edin
İşletmenin büyük spor tesisi, stadyum, konaklama tesisi, etkinlik alanı veya çalışan sayısı ölçütleri bakımından başka bir kapsama girip girmediğini değerlendirin.
-
Erişim ve saha analizi yapın
Yoğun kullanılan alanları, katları, kapalı geçişleri ve resepsiyon noktalarını belirleyerek cihaz sayısı ile yerleşim planını oluşturun.
-
Cihaz gerekliliklerini doğrulayın
ÜTS kaydını, OED-Net uyumluluğunu, Türkçe sesli yönlendirmeyi, yetişkin ve pediatrik kullanım imkânını ve teknik belgeleri inceleyin.
-
Sorumlu ve yedek personel belirleyin
Kontrol, bakım, kayıt, sarf malzemesi yenileme ve kullanım sonrası hazırlık işlemlerinden sorumlu kişileri yazılı olarak görevlendirin.
-
Acil durum planını uygulayın
112’nin aranması, temel yaşam desteğinin başlatılması, OED’nin getirilmesi ve profesyonel ekiplerin karşılanması adımlarını tesis prosedürüne ekleyin.
Acil durumda OED nasıl kullanılmalı?
OED, bilinci kapalı ve normal solunumu olmayan kişide 112 çağrısı ve temel yaşam desteğiyle birlikte kullanılmalıdır. Cihaz acil sağlık hizmetlerinin yerini almaz; kalp ritmini analiz eder ve yalnızca şoklanabilir bir ritim tespit ettiğinde elektrik şoku uygular.
Olay yerinin güvenliği sağlandıktan sonra kişi yüksek sesle ve omzuna hafifçe dokunularak kontrol edilir. Yanıt yoksa ve normal solunum görülmüyorsa 112 aranmalı, yardım istenmeli, temel yaşam desteği başlatılmalı ve OED en kısa sürede getirilmelidir.
-
Olay yeri güvenliğini kontrol edin
Elektrik, su, yangın, patlama veya hareketli spor ekipmanı gibi tehlikeleri değerlendirin.
-
112’yi arayın ve yardım isteyin
Bir kişiyi 112’yi aramak, başka bir kişiyi OED’yi getirmek üzere görevlendirin.
-
Temel yaşam desteğini başlatın
112 görevlisinin yönlendirmesini izleyin ve OED gelene kadar müdahaleyi sürdürün.
-
Cihazı açıp komutları izleyin
Elektrot pedlerini cihazın gösterdiği göğüs bölgelerine yerleştirin.
-
Ritim analizi sırasında kişiye dokunmayın
Cihaz analiz yaparken ve şok uygulanırken herkesin kişiden uzak durmasını sağlayın.
-
Cihazın yönlendirmesiyle müdahaleye devam edin
Şok sonrasında veya cihaz şok önermediğinde sesli komutlara ve 112 yönlendirmesine göre temel yaşam desteğini sürdürün.
OED her kalp durmasında şok vermez
Cihaz kalp ritmini otomatik olarak analiz eder. Şoklanabilir ritim tespit edilmezse elektrik şoku uygulamaz ve kullanıcıyı temel yaşam desteğine devam etmesi için yönlendirir.
Spor salonlarında OED hakkında sık sorulan sorular
800 m² olan bir fitness salonunda OED zorunlu mu?
Bakanlık rehberinde “800 metrekare üzeri” ifadesi yer alır. Tam olarak 800 m² olan veya alan hesabında tereddüt bulunan işletmeler, ruhsata esas alanı doğrulamalı ve ilgili idareden yazılı görüş almalıdır.
800 m² üzerindeki tek katlı salonda kaç OED gerekir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberine göre tek katlı bir fitness salonunda en az bir OED bulundurulmalıdır. Yerleşim, cihaza hızlı erişim sağlanacak şekilde planlanmalıdır.
Çok katlı ve 2.000 m² üzerindeki salonda kaç cihaz gerekir?
Rehber, çok katlı ve 2.000 m² üzerindeki fitness salonlarında en az iki OED bulundurulmasını belirtir. Cihazların farklı erişim bölgelerine dağıtılması gerekir.
OED’yi yalnızca sağlık personeli mi kullanabilir?
OED, kullanıcıya sesli ve görsel komutlarla rehberlik edecek şekilde tasarlanır. Sağlık meslek mensubu olmayan kişiler acil durumda 112 Sağlık Komuta Kontrol Merkezi desteğiyle cihazı kullanabilir.
Cihaz kilitli odada saklanabilir mi?
Cihazın acil durumda hızlı erişilebilir olması gerekir. Sadece yetkili kişinin anahtarla açabildiği bir oda veya depo, erişimi geciktirebileceği için uygun bir yerleşim değildir.
OED satın almak yükümlülüğü tek başına karşılar mı?
Hayır. Uygun cihazın temin edilmesine ek olarak konumlandırma, görünür işaretleme, OED-Net süreci, bakım, sarf malzemesi takibi, sorumlu personel ve kontrol kayıtları da planlanmalıdır.
Kurumsal OED planlaması
Spor salonunuz için OED ihtiyacını planlayın
Tesis alanı, kat yapısı, erişim noktaları, cihaz özellikleri ve bakım gereksinimleri hakkında ürün ve süreç bilgisi almak için Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete, 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 17 Nisan 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu duyurusu, 17 Nisan 2026.
- TÜSEB-SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri A.Ş., OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu.