Fabrikalar İçin OED Sayısı ve Yerleşim Planı
Fabrika Acil Durum Planlaması
Fabrikalarda gerekli OED sayısı yalnızca toplam çalışan sayısına bakılarak belirlenmez. Aynı anda kampüste bulunan çalışan sayısı, toplam kampüs alanı, bina ve kat yapısı ile cihazın en uzak noktadan üç dakika içinde alınabilmesi birlikte değerlendirilmelidir.
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, işyerleri için 2026, 2027 ve 2028 sonuna yayılan kademeli eşikler tanımlar. Fabrika yönetiminin görevi; ilgili dönemin asgari sayısını belirlemek, ardından gerçek yürüyüş süreleriyle erişilebilirliği test ederek cihazları üretim alanı, yemekhane, güvenlik noktası ve girişler gibi görünür bölgelere yerleştirmektir.
Fabrikalar İçin Güncel OED Düzenlemesi Nedir?
Fabrikalar, çalışan sayısı ve yürürlük takvimindeki eşikler kapsamında OED bulundurması gereken işyerleri arasına girebilir. Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış; Sağlık Bakanlığı OED Rehberi ise sayı, konumlandırma, bakım ve kayıt esaslarını ayrıntılandırmıştır.
| Son tarih | Aynı kampüste aynı anda bulunan çalışan | Rehberde belirtilen asgari sayı yaklaşımı |
|---|---|---|
| 2026 yılı sonu | 500 ve üzeri | Her 1.000 çalışan için en az bir OED veya kampüs alanında her 50.000 m² için en az bir OED |
| 2027 yılı sonu | 200 ve üzeri | Her işyeri için en az bir OED veya kampüs alanında her 50.000 m² için en az bir OED |
| 2028 yılı sonu | 100 ve üzeri | Her işyeri için en az bir OED veya kampüs alanında her 50.000 m² için en az bir OED |
“Toplam çalışan” ile “aynı anda bulunan çalışan” aynı değildir
Vardiyalı fabrikalarda değerlendirme, bordrodaki toplam personel sayısından farklı sonuç verebilir. Rehberdeki eşik için aynı kampüste aynı anda bulunabilecek çalışan yoğunluğu esas alınmalıdır. Taşeron, ziyaretçi ve dönemsel yoğunlukların acil durum planında ayrıca değerlendirilmesi uygun olur.
Fabrikada Kaç OED Bulunmalıdır?
Gerekli cihaz sayısı, ilgili yılın çalışan eşiğine göre belirlenen asgari sayı ile kampüs alanı ve üç dakikalık erişim testinin birlikte incelenmesiyle planlanmalıdır.
Çalışan sayısını belirleyin
En yoğun vardiyada aynı kampüste aynı anda bulunabilecek çalışan sayısını yazılı olarak tespit edin. Farklı parsellerde veya birbirinden kopuk tesislerde her yerleşkeyi ayrıca değerlendirin.
Kampüs alanını hesaplayın
Rehberdeki 50.000 m² ölçütünü kampüs ölçeğinde kontrol edin. Birbirine kapalı geçişlerle bağlanmayan binalar, uzak depolar ve açık saha birimleri erişim açısından bağımsız bölgeler oluşturabilir.
Kat yapısını inceleyin
Çok katlı binalarda en az her üç katta bir cihaz bulunması gerektiğini yerleşim hesabına ekleyin. Asansörün acil durumda kullanılamaması ihtimalini yürüyüş testine dahil edin.
Üç dakika testini uygulayın
En uzak çalışma noktasından cihaza erişim süresi üç dakikayı aşmamalıdır. Turnike, hijyen bariyeri, kontrollü kapı, merdiven ve vardiya yoğunluğu süreyi uzatabilir.
Asgari adet, her fabrikada yeterli erişim anlamına gelmez
Rehberdeki çalışan ve alan hükümleri asgari sayı değerlendirmesinin başlangıcıdır. Uzun üretim hatları, ayrı depolar, çok katlı idari bloklar veya güvenlik kontrollü bölümler nedeniyle üç dakikalık erişim sağlanamıyorsa yerleşim planında ilave cihaz gerekebilir.
Örnek Fabrika OED Hesaplamaları
Örnek hesaplamalar, çalışan ve alan ölçütlerinin neden tek başına yeterli olmadığını gösterir; nihai karar saha planı ve süre testiyle doğrulanmalıdır.
| Fabrika senaryosu | Sayısal ön değerlendirme | Yerleşim kararı |
|---|---|---|
| 750 çalışan, 30.000 m², tek bina | 2026 takviminde çalışan hesabı bakımından en az bir cihaz değerlendirilir. | Tek cihazın tüm üretim ve sosyal alanlardan üç dakika içinde alınabildiği yürüyüş testiyle doğrulanır. |
| 750 çalışan, 70.000 m², iki uzak bina | Çalışan ölçütü bir cihaz; 50.000 m² alan yaklaşımı ise iki cihaz sonucunu gösterebilir. | Uzak binalar ve süre kriteri nedeniyle her binaya erişilebilir bir nokta planlamak daha güvenli bir saha çözümü olabilir. |
| 1.600 çalışan, 45.000 m² | 2026 çalışan hesabında 1.000 kişilik her dilim dikkate alınarak yukarı yuvarlama ile iki cihaz değerlendirilir. | Üretim alanı ile yemekhane veya güvenlik bölgesi arasında dağıtım yapılarak yoğun vardiya senaryosu test edilir. |
| 240 çalışan, 20.000 m² | 2027 yılı sonuna ilişkin 200 çalışan eşiği kapsamında en az bir cihaz değerlendirilir. | Tek cihazın tüm kapalı ve açık çalışma alanlarına erişimi ölçülür; uzak depo varsa ayrı yerleşim gerekebilir. |
| 120 çalışan, 10.000 m² | 2028 yılı sonuna ilişkin 100 çalışan eşiği kapsamında en az bir cihaz değerlendirilir. | Cihaz, vardiya boyunca erişilebilir ve görünür bir ortak alanda tutulmalıdır. |
Rehberde çalışan ve kampüs alanı kriterleri “veya” ifadesiyle sunulmaktadır. Tesisin hangi sayısal yönteme tabi olduğu ve özel durumların nasıl yorumlanacağı konusunda güncel Bakanlık açıklamaları ile ilgili idari birimlerin yönlendirmeleri takip edilmelidir. Kurumsal risk planlamasında iki hesabı da yapmak ve erişimi sağlayan çözümü seçmek, eksik kapasite riskini azaltır.
Fabrika OED Yerleşim Planı Nasıl Hazırlanır?
Yerleşim planı, cihaz simgesini bina krokisine eklemekten ibaret değildir; gerçek erişim rotaları, vardiyalar, engeller ve acil durum sorumluları birlikte çalışılmalıdır.
-
Kampüs verilerini toplayın
Bina, kat, üretim hattı, depo, yemekhane, güvenlik, revir, spor alanı ve açık saha noktalarını güncel vaziyet planına işleyin. Her vardiyadaki çalışan yoğunluğunu ayrıca gösterin.
-
Aday cihaz noktalarını seçin
Üretim alanı, yemekhane girişi, ana güvenlik noktası, danışma, bina girişi ve yoğun koridorlar gibi herkesçe bilinen alanları aday olarak belirleyin.
-
En uzak rotaları ölçün
Aday noktadan en uzak çalışma alanlarına yürüyün. Ölçümü boş tesiste değil, mümkünse vardiya koşullarını temsil eden kapılar, turnikeler ve kişisel koruyucu donanım geçişleriyle yapın.
-
Üç dakikalık erişimi doğrulayın
Cihaza erişim üç dakikayı aşıyorsa cihazı taşıyın veya ilave cihaz noktası oluşturun. Ölçümün kim tarafından, hangi rota ve koşulda yapıldığını kaydedin.
-
İşaretleme planını tamamlayın
Cihaz konumunu kat planlarına, acil durum krokilerine ve uygun dijital haritalara ekleyin. Koridor ve kavşak noktalarında yönlendirme işaretleri kullanın.
-
Tatbikatla test edin
112 araması, temel yaşam desteği, OED’nin getirilmesi ve cihaz komutlarının izlenmesini içeren senaryolu tatbikat yapın. OED’nin profesyonel sağlık yardımının yerine geçmediğini tüm ekiplere açıklayın.
OED Fabrikanın Neresine Yerleştirilmelidir?
OED; kilitli ofis, revir dolabı veya yalnızca belirli bir personelin erişebildiği oda yerine, yoğun kullanılan ve vardiya boyunca hızla ulaşılabilen görünür bir noktaya yerleştirilmelidir.
Üretim alanları
Geniş üretim salonlarında ana yaya güzergâhı, vardiya amirliği yakını veya bölümler arası ortak geçiş noktaları değerlendirilebilir. Cihaz, makine riski veya yoğun toz ve suya doğrudan maruz bırakılmamalıdır.
Yemekhane ve sosyal alanlar
Çalışanların aynı anda yoğunlaştığı yemekhane girişleri, dinlenme alanları ve spor bölümleri görünürlük açısından uygun adaylardır.
Güvenlik ve ana giriş
Yirmi dört saat personel bulunan güvenlik noktaları erişim ve olay bildirimi açısından avantaj sağlayabilir. Bununla birlikte cihaz turnike arkasında kalmamalı ve yetkisiz anahtar arama gecikmesi oluşturmamalıdır.
Depo ve açık saha
Ana binadan uzak depo, sevkiyat sahası veya bakım atölyesi bulunuyorsa yalnızca merkez binadaki cihaz yeterli olmayabilir. Yürüyüş rotası ve kontrollü kapılar ayrıca ölçülmelidir.
Patlayıcı veya yanıcı atmosferlere cihaz yerleştirmeyin
OED, yangın ve patlama riski bulunan alanlarda veya yanıcı gazların yoğun olduğu ortamlarda kullanılmamalıdır. Bu bölümlere hizmet edecek cihaz, tehlikeli alanın dışında; güvenli müdahale noktasına ve çalışan rotalarına yakın şekilde planlanmalıdır.
OED Kabineti ve Yönlendirme İşaretleri Nasıl Olmalıdır?
OED kabineti cihazı korurken acil erişimi geciktirmemeli; cihazın yeri uluslararası OED sembolü ve görünür yönlendirmelerle açıkça belirtilmelidir.
- Kabinet, acil durumda kolayca açılabilir yapıda olmalıdır.
- Açıldığında sesli ve ışıklı uyarı veren alarm sistemi bulunmalıdır.
- Kabin duvara monte edilmeli veya yerinden taşınmayacak şekilde sabitlenmelidir.
- Dış alanlarda kullanılacak kabinet çevre koşullarına ve darbelere uygun seçilmelidir.
- Cihaz, kabinet ve yönlendirme levhalarında görünür uluslararası OED sembolü kullanılmalıdır.
- Karanlıkta fark edilebilen fotolüminesan işaretlemeler tercih edilmelidir.
- Cihazın yeri bina girişlerinde, kat planlarında ve acil durum krokilerinde gösterilmelidir.
- Önüne palet, dolap, üretim malzemesi veya taşıma ekipmanı bırakılmamalıdır.
Kabinetin kilitli olması, erişimin yalnızca anahtarı taşıyan kişiye bağlı kalması anlamına gelmemelidir. Vardiya değişimi, güvenlik personelinin görev yeri ve elektrik kesintisi gibi durumlar düşünülerek erişim prosedürü test edilmelidir.
OED Bakım ve Kontrol Sorumluluğu Nasıl Yönetilir?
OED yerleştirildikten sonra cihazın sürekli kullanıma hazır tutulması, sorumlu personel atanması ve kontrollerin kayıt altına alınması edinicinin temel işletme sorumlulukları arasındadır.
| Kontrol konusu | Kontrol içeriği | Kayıt |
|---|---|---|
| Cihaz durumu | Hazır göstergesi, arıza uyarısı, fiziksel hasar ve kabinet erişimi | Tarih, kontrol eden kişi ve sonuç |
| Batarya | Seviye göstergesi, üretici talimatı ve değişim tarihi | Batarya seri veya lot bilgisi ve planlanan değişim |
| Elektrot pedleri | Ambalaj bütünlüğü, yetişkin ve pediatrik ped durumu, son kullanma tarihi | Son kullanma takvimi ve yenileme kaydı |
| Kabinet ve işaretler | Alarm, sabitleme, görünürlük ve yönlendirme levhaları | Eksiklik ve düzeltici faaliyet |
| Kullanım sonrası | Ped ve sarf yenileme, cihaz kontrolü, olay kaydı ve yeniden hazır hale getirme | Kullanım tarihi ve tamamlanan işlemler |
Her cihaz için bir sorumlu ve yedek sorumlu belirlenmesi, izin veya vardiya değişimlerinde kontrolün kesintiye uğramasını önler. Kontrol sıklığı ve bakım işlemleri cihaz üreticisinin kullanım talimatlarıyla uyumlu yürütülmelidir.
ÜTS kaydı ile OED-Net aynı işlem değildir
Cihazın Sağlık Bakanlığı Ürün Takip Sistemi’ne tıbbi cihaz olarak kayıtlı olması ürün kayıt koşuludur. OED-Net ise cihazların konum, çalışabilirlik, batarya, test ve kullanım verilerinin ulusal kayıt ve takip altyapısına aktarılmasıyla ilgili ayrı bir entegrasyon sürecidir.
Fabrikalarda OED Hakkında Sık Sorulan Sorular
Fabrika OED planlamasında en sık karşılaşılan sorular; eşik hesabı, cihaz konumu, eğitim ve bakım sorumluluğu üzerinde yoğunlaşır.
Her fabrikada OED zorunlu mudur?
Her fabrika için aynı tarihte ve aynı koşulla genel bir zorunluluk söz konusu değildir. Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, aynı kampüste aynı anda bulunan çalışan sayısına göre 2026 sonunda 500, 2027 sonunda 200 ve 2028 sonunda 100 çalışan eşiklerini düzenlemektedir.
Vardiyalı fabrikalarda hangi çalışan sayısı kullanılır?
Planlamada aynı kampüste aynı anda bulunabilecek çalışan sayısı dikkate alınır. En yoğun vardiya, vardiya devir süresindeki çakışma ve aynı anda sahada bulunan destek personeli değerlendirilmelidir.
OED revirde tutulabilir mi?
Revir, vardiya boyunca açık, görünür ve üç dakika içinde erişilebilir durumdaysa aday bir nokta olabilir. Ancak kilitli veya uzaktaki bir revir erişimi geciktiriyorsa yoğun ortak alanda farklı bir yer seçilmelidir.
OED’yi yalnızca sağlık personeli mi kullanabilir?
Sağlık personeli ve ilk yardımcılar cihazı destek olmadan kullanabilir. Eğitim almamış halktan kurtarıcılar ise acil durumda 112 Sağlık Komuta Kontrol Merkezi yönlendirmesiyle müdahaleye katılabilir. Eğitim ve tatbikat, doğru ve hızlı müdahale kapasitesini güçlendirir.
OED her kalp durmasında şok verir mi?
Hayır. Cihaz kalp ritmini analiz eder ve yalnızca şoklanabilir bir ritim belirlediğinde şok sürecini başlatır. OED kullanımı sırasında 112 aranmalı ve cihazın sesli komutları doğrultusunda temel yaşam desteği sürdürülmelidir.
Kurumsal OED Planlaması
Fabrikanız İçin OED Yerleşimini Planlayın
Çalışan sayısı, kampüs alanı, bina yapısı ve erişim rotalarına göre OED ihtiyacınızı değerlendirmek; cihaz, kabinet ve kurumsal uygulama seçenekleri hakkında bilgi almak için Biltek Medikal ile iletişime geçin.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete, Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, 9 Aralık 2025, Sayı 33102.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 17 Nisan 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu duyurusu, 17 Nisan 2026.
- Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı ve TÜSEB-SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri A.Ş., OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu.
- European Resuscitation Council, erişkin temel yaşam desteği ve otomatik eksternal defibrilasyon rehberleri.