Stadyum ve Spor Tesislerinde OED Yönetmeliği
Spor tesisleri ve acil müdahale hazırlığı
Stadyumlar ve belirli büyüklükteki spor tesisleri, Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği ile Sağlık Bakanlığı OED Rehberinde açıklanan kademeli uygulama kapsamında OED bulundurması gereken alanlar arasındadır.
Tesisin yükümlülüğü yalnızca bir cihaz satın almaktan ibaret değildir. Alan ve koltuk kapasitesinin doğru belirlenmesi, yeterli sayıda cihazın erişilebilir noktalara yerleştirilmesi, bakım kayıtlarının tutulması ve OED-Net süreçlerinin yönetilmesi gerekir.
OED Yönetmeliği spor tesislerini nasıl kapsıyor?
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği, sağlık hizmeti sunulan yerlerin dışındaki kamusal alanlarda OED kullanımının yaygınlaştırılmasına, cihazların konumlandırılmasına, bakımına, kayıt ve takibine ilişkin temel çerçeveyi düzenler.
Yönetmelik 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Cihazların bulundurulacağı yerlerdeki asgari sayı ve konumlandırma esasları ise Sağlık Bakanlığı tarafından 17 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberinde açıklanmıştır.
Rehber; beden eğitimi ve spor çalışmalarının gerçekleştirildiği spor tesislerini, spor salonlarını ve stadyumları alan veya seyirci kapasitesine göre kademeli uygulama kapsamına alır. Bu nedenle her tesis, kendi kullanım biçimini, toplam alanını ve koltuk kapasitesini birlikte incelemelidir.
Yönetmelik ve rehber birlikte değerlendirilir
Yönetmelik genel yükümlülükleri ve takip sistemini düzenler. Tesis türleri, asgari cihaz sayıları, konumlandırma ölçütleri ve kademeli geçiş esasları Sağlık Bakanlığı OED Rehberinde ayrıntılandırılır.
Stadyum ve spor tesislerinde hangi eşikler uygulanır?
OED ihtiyacı belirlenirken spor tesisinin toplam alanı ile stadyumun koltuk kapasitesi ayrı ölçütler olarak değerlendirilir. Büyük tesisler öncelikli uygulama grubunda yer alırken daha küçük tesisler için kademeli geçiş hükümleri uygulanabilir.
| Tesis sınıfı | Temel ölçüt | Değerlendirme yaklaşımı |
|---|---|---|
| Büyük spor tesisi veya spor salonu | 10.000 m² üzerindeki tesisler | Alan büyüklüğüne göre birden fazla OED gereksinimi ve dağıtılmış yerleşim planlanır. |
| Büyük stadyum | 10.000 koltuk üzerindeki stadyumlar | Tribünler, girişler, saha seviyesi ve ortak alanlar birlikte değerlendirilir. |
| Orta ölçekli spor alanı | 5.000 m² üzerindeki alanlar | En az bir cihaz ve gerçek erişim süresine göre ilave cihaz ihtiyacı incelenir. |
| Orta ölçekli stadyum | 1.000 koltuk üzerindeki stadyumlar | En az bir cihazın yanı sıra tribün bölümleri arasındaki erişim engelleri dikkate alınır. |
| Diğer spor faaliyet alanları | Havuz, spor salonu, halı saha ve benzeri alanlar | Kademeli uygulama takvimi, alan türü ve kapasiteye göre ayrıca kontrol edilir. |
Tek bir eşik bütün tesisler için yeterli değildir
Aynı kampüste stadyum, kapalı spor salonu, yüzme havuzu, antrenman sahası ve idari bina bulunabilir. Tesisin yalnızca ana yapısı değil, bütün kullanım alanları ve eş zamanlı kullanıcı yoğunluğu değerlendirilmelidir.
Stadyumda ve spor tesisinde kaç adet OED gerekir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberinde büyük spor tesisleri için her 5.000 m² alan başına en az bir OED planlanması öngörülür. Ancak bu hesap, cihazların aynı noktada tutulabileceği anlamına gelmez; yerleşim, tesisin gerçek erişim koşullarına göre dağıtılmalıdır.
Stadyumlarda cihaz sayısı belirlenirken koltuk kapasitesinin yanında tribün blokları, saha ve kulis alanları, loca katları, turnikeler, güvenlik kapıları, otoparklar ve katlar arasındaki geçişler hesaba katılmalıdır.
Alan hesabı
Spor kompleksinin hangi bölümlerinin toplam alana dahil olduğu mimari proje ve ruhsat belgeleri üzerinden doğrulanmalıdır.
Koltuk kapasitesi
Resmî seyirci kapasitesi dikkate alınmalı; geçici tribün veya etkinlik düzenlerinde oluşabilecek kapasite artışları ayrıca değerlendirilmelidir.
Erişim süresi
Cihaz sayısı yalnızca matematiksel alan hesabına değil, olay noktasından cihaza ulaşma ve cihazı geri getirme süresine göre planlanmalıdır.
Etkinlik yoğunluğu
Maç, konser, turnuva veya toplu organizasyonlarda seyirci dağılımı değişebileceği için yerleşim planı etkinlik senaryolarıyla test edilmelidir.
Asgari cihaz sayısı hukuki planlamanın başlangıç noktasıdır. Tesisin bazı bölümlerinden cihazlara hızlı erişilemiyorsa risk değerlendirmesi sonucunda ilave OED konumlandırılması gerekebilir.
OED cihazları stadyumda nereye yerleştirilmelidir?
OED cihazları görünür, yönlendirme işaretleriyle belirtilmiş, kolay açılabilen ve kalabalığın yoğun olduğu noktalardan hızlı ulaşılabilen alanlara yerleştirilmelidir.
Tek bir cihazın sağlık odasında veya yönetici ofisinde kilitli tutulması, erişimi geciktirebilir. Cihazların tesis açık olduğu sürece yetkililer ve olay yerindeki kurtarıcılar tarafından ulaşılabilir durumda olması gerekir.
| Bölge | Yerleşim gerekçesi | Kontrol edilmesi gereken unsur |
|---|---|---|
| Ana giriş ve turnikeler | Seyirci yoğunluğunun ve geçiş hareketliliğinin yüksek olması | Güvenlik kontrolünün acil erişimi engellememesi |
| Tribün koridorları | Farklı tribün bloklarından hızlı erişim sağlanması | Cihazların tek bir tribünde toplanmaması |
| Saha ve sporcu alanları | Sporculara, hakemlere ve teknik ekibe yakınlık | Saha kenarından cihazın kesintisiz erişilebilir olması |
| Soyunma odaları yakını | Sporcu dolaşımının yoğun olması | Cihazın kapalı ve yalnızca personele açık bir odada tutulmaması |
| Fuaye ve ortak alanlar | Konser, fuar veya farklı etkinliklerde kullanım yoğunluğunun artması | Etkinlik düzeni değiştiğinde yönlendirmelerin güncellenmesi |
| Otopark ve dış alan geçişleri | Geniş kampüslerde ana binaya uzaklığın fazla olması | Çevresel koşullara uygun koruyucu kabinet kullanılması |
Kabinetin üzerinde standart OED işareti bulunmalı, yönlendirme levhaları farklı yaklaşım noktalarından görülebilmeli ve cihazın önüne eşya, bariyer veya taşınabilir stant yerleştirilmemelidir.
Spor tesisi yönetiminin sorumlulukları nelerdir?
Tesis yönetimi, OED cihazlarının yalnızca temin edilmesinden değil, sürekli çalışır, erişilebilir ve kullanıma hazır tutulmasından da sorumludur.
Her cihaz için sorumlu ve yedek sorumlu personel belirlenmesi; cihaz göstergesinin, bataryanın, elektrot pedlerinin, kabinetin ve yönlendirme işaretlerinin düzenli aralıklarla kontrol edilmesi gerekir.
Sorumlu personel
Kontrol, kayıt, sarf malzemesi yenileme ve bakım iletişiminden sorumlu kişiler yazılı olarak belirlenmelidir.
Periyodik kontrol
Hazır durum göstergesi, batarya seviyesi, ped ambalajı ve son kullanma tarihleri düzenli olarak izlenmelidir.
Kullanım sonrası işlem
Kullanılan pedler yenilenmeli, cihaz verileri korunmalı ve OED yeniden kullanıma hazır hâle getirilmelidir.
Tatbikat ve farkındalık
112 çağrısı, temel yaşam desteği, cihazın getirilmesi ve sağlık ekibinin karşılanması tesis senaryolarına eklenmelidir.
Ped ve batarya süreleri ayrı takip edilir
Cihaz çalışıyor görünse bile elektrot pedlerinin son kullanma tarihi geçmiş veya batarya kapasitesi yetersiz olabilir. Her sarf malzemesi üretici dokümanındaki koşullara göre ayrı kayıtla izlenmelidir.
ÜTS kaydı ve OED-Net entegrasyonu aynı işlem midir?
Ürün Takip Sistemi kaydı ile OED-Net entegrasyonu birbirinden farklı süreçlerdir. ÜTS, tıbbi cihazın ürün ve hareket kayıtlarıyla ilgili altyapıdır; OED-Net ise cihazların konum, durum ve veri akışının ulusal düzeyde takip edilmesine yönelik sistemdir.
Sağlık Bakanlığı duyurusuna göre cihazların konumlandırılmasına ilişkin süreçler Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından, OED-Net entegrasyonu ise TÜSEB-SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri A.Ş. tarafından yürütülmektedir.
| Süreç | Temel amaç | Tesisin dikkat edeceği konu |
|---|---|---|
| ÜTS | Tıbbi cihazın ürün, firma ve hareket bilgilerinin takip edilmesi | Cihazın ve tedarik sürecinin mevzuata uygun kayıtlarını doğrulamak |
| OED-Net | OED cihazlarının konum, erişilebilirlik ve veri akışının takip edilmesi | Cihazın entegrasyon ve bilişim kılavuzundaki teknik koşulları karşılamasını sağlamak |
Satın alma şartnamesi hazırlanırken yalnızca “ÜTS kayıtlı” ifadesiyle yetinilmemeli; OED-Net entegrasyonu ve gerekli teknik veri aktarımı ayrı başlıklar hâlinde doğrulanmalıdır.
Stadyum ve spor tesisleri nasıl hazırlık yapmalıdır?
Hazırlık; tesis sınıfının belirlenmesi, saha analizi, cihaz yerleşimi, kayıt işlemleri ve düzenli kontrol planının oluşturulması sırasıyla yürütülmelidir.
-
Tesis belgelerini inceleyin
Ruhsat, mimari proje, toplam kullanım alanı, resmî koltuk kapasitesi ve yerleşke sınırlarını doğrulayın.
-
Uygulama kapsamını belirleyin
Tesisin büyük spor tesisi, stadyum, spor salonu, havuz, halı saha veya karma spor kompleksi kategorilerinden hangilerine girdiğini tespit edin.
-
Gerçek erişim süresini ölçün
Maç günü güvenlik düzeni, kapalı kapılar, turnikeler, katlar ve kalabalık koridorlar dahil edilerek farklı noktalardan erişim testi yapın.
-
Cihaz sayısı ve yerleşimi planlayın
Asgari alan hesabını uygulayın; tribünler, saha seviyesi ve ortak alanlar arasında cihazları dağıtın.
-
Teknik koşulları doğrulayın
ÜTS bilgilerini, OED-Net entegrasyonunu, Türkçe yönlendirmeleri, aksesuarları ve üretici belgelerini kontrol edin.
-
Bakım ve kayıt planı oluşturun
Sorumlu personeli, kontrol sıklığını, ped ve batarya yenileme tarihlerini ve arıza bildirim yöntemini yazılı hâle getirin.
-
Acil durum planını güncelleyin
112’nin aranması, temel yaşam desteğinin başlatılması, OED’nin getirilmesi ve ambulans ekibinin karşılanması adımlarını görev dağılımına ekleyin.
Acil durumda OED nasıl kullanılmalıdır?
OED, bilinci kapalı ve normal solunumu bulunmayan kişide 112 çağrısı ve temel yaşam desteğiyle birlikte kullanılmalıdır. Cihaz profesyonel sağlık yardımının yerini almaz ve her kalp ritminde şok uygulamaz.
-
Ortam güvenliğini sağlayın
Elektrik, su, hareketli spor ekipmanı, izdiham veya saha içi tehlike bulunup bulunmadığını kontrol edin.
-
Bilinç ve solunumu değerlendirin
Kişi yanıt vermiyor ve normal solumuyorsa çevreden yardım isteyin.
-
112’yi aratın ve OED’yi getirtin
Belirli kişileri görevlendirerek acil çağrının ve cihaz erişiminin eş zamanlı yürütülmesini sağlayın.
-
Temel yaşam desteğini başlatın
112 görevlisinin yönlendirmesine uygun olarak müdahaleyi sürdürün.
-
OED’yi açın ve komutları izleyin
Elektrot pedlerini cihazın gösterdiği şekilde göğse yerleştirin.
-
Ritim analizi sırasında uzaklaşın
Analiz ve olası şok sırasında hiç kimsenin kişiye dokunmadığından emin olun.
-
Müdahaleyi sürdürün
Cihazın sesli komutlarını ve 112 yönlendirmesini ambulans ekibi gelene kadar takip edin.
OED yalnızca uygun ritimde şok uygular
Cihaz kalp ritmini analiz eder ve yalnızca şoklanabilir bir ritim belirlediğinde şok verilmesine izin verir veya otomatik şok uygular. Şok önerilmediğinde temel yaşam desteğine devam edilmelidir.
Stadyum ve spor tesislerinde OED hakkında sık sorulan sorular
OED Yönetmeliği yürürlükte mi?
Evet. Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Tesislere ilişkin ayrıntılar Sağlık Bakanlığının 17 Nisan 2026 tarihli OED Rehberinde açıklanmıştır.
10.000 m² üzerindeki spor tesisinde kaç OED gerekir?
Rehberde büyük spor tesisleri için her 5.000 m² alan başına en az bir OED planlanır. Yerleşim ayrıca erişim süresi ve tesis bölümlerine göre değerlendirilmelidir.
1.000 koltuk üzerindeki stadyumda OED gerekir mi?
Rehberde 1.000 koltuk üzerindeki stadyumlar kademeli uygulama kapsamında değerlendirilir. Güncel geçiş takvimi ve tesisin diğer ölçütleri birlikte kontrol edilmelidir.
OED sağlık odasında tutulabilir mi?
Sağlık odası erişilebilir bir noktadaysa yerleşim seçeneklerinden biri olabilir; ancak cihazın kilitli kalmaması ve tribünler ile saha alanlarından hızlı ulaşılabilmesi gerekir.
OED’yi yalnızca sağlık personeli mi kullanabilir?
OED, sağlık meslek mensubu olmayan olay yeri kurtarıcılarının da 112 desteği ve cihazın sesli yönlendirmeleriyle kullanabileceği şekilde tasarlanır. Eğitim ve tatbikat, doğru müdahale hazırlığını güçlendirir.
Cihazın satın alınması yükümlülük için yeterli mi?
Hayır. Cihazın uygun konumlandırılması, çalışır tutulması, kayıtlarının yapılması, ped ve batarya takibi, OED-Net entegrasyonu ve sorumlu personel süreçleri de yönetilmelidir.
Kurumsal OED planlaması
Spor tesisinizin OED ihtiyacını planlayın
Tesis alanı, koltuk kapasitesi, erişim noktaları, cihaz sayısı ve bakım süreçleri hakkında ürün ve uygulama bilgisi almak için Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete, 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 17 Nisan 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu duyurusu, 17 Nisan 2026.
- TÜSEB-SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri A.Ş., OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu.