Yolcu Gemilerinde OED Zorunluluğu
Deniz Ulaşımında Acil Müdahale
Şehir içi veya şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan ve gemi cinsi tanımında yolcu gemisi olarak yer alan, 100 ve üzeri yolcu taşıyan deniz ulaşım araçlarında 2026 yılı sonuna kadar en az bir OED cihazı bulundurulması öngörülmektedir.
Yükümlülük yalnızca cihaz satın alınmasıyla tamamlanmaz. OED’nin erişilebilir bir noktaya yerleştirilmesi, çalışır durumda tutulması, sorumlu personelinin belirlenmesi, bakım kayıtlarının saklanması ve ilgili kayıt-takip süreçlerinin yürütülmesi gerekir.
OED Zorunluluğu Hangi Yolcu Gemilerini Kapsıyor?
Düzenleme, şehir içi veya şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan, gemi cinsi tanımlarında yolcu gemisi başlığında bulunan ve 100 veya daha fazla yolcu taşıyan deniz ulaşım araçlarını kapsar.
Bu nedenle değerlendirme yapılırken yalnızca geminin günlük ortalama yolcu sayısına bakılması yeterli değildir. Geminin resmî cinsi, yolcu taşıma amacı ve tanımlanmış yolcu kapasitesi birlikte incelenmelidir. Feribot, deniz otobüsü veya benzeri bir aracın kapsama girip girmediği, ilgili gemi belgeleri üzerinden doğrulanmalıdır.
Taşıma Amacı
Araç şehir içi veya şehirler arası yolcu taşımacılığında kullanılıyor olmalıdır.
Gemi Cinsi
Deniz aracının gemi cinsi tanımında yolcu gemisi başlığı altında bulunması gerekir.
Yolcu Eşiği
Düzenlemede 100 ve üzeri yolcu taşıyan deniz ulaşım araçları esas alınmaktadır.
Belge Kontrolü
Kapsam değerlendirmesi gemi ruhsatı, kapasite bilgisi ve ilgili resmî kayıtlarla yapılmalıdır.
Kapasite ve fiilî yolcu sayısı karıştırılmamalıdır
Belirli bir seferde 100’den az yolcu bulunması, geminin resmî kapasitesi veya mevzuattaki sınıflandırması nedeniyle doğabilecek yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşletmeler kendi gemi belgeleri için yetkili idareden görüş almalıdır.
Yükümlülük Ne Zaman Uygulanacak?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, kapsama giren yolcu gemilerinin 2026 yılı sonuna kadar OED bulundurması gereken yerler arasında olduğunu belirtmektedir.
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış, uygulamaya ilişkin rehber ve teknik süreçler daha sonra yayımlanan Bakanlık dokümanlarıyla ayrıntılandırılmıştır. İşletmelerin cihaz tedariki, konum planlaması, personel görevlendirmesi ve kayıt süreçlerini son tarihe bırakmadan tamamlaması önem taşır.
2026 yılı sonuna kadar hazırlık
Rehberde, 100 ve üzeri yolcu taşıyan ve yolcu gemisi sınıfında bulunan şehir içi veya şehirler arası deniz ulaşım araçlarında her araç için en az bir OED cihazı bulundurulması düzenlenmektedir.
Gemide Kaç OED Bulunmalı?
Kapsama giren her yolcu gemisinde asgari olarak en az bir OED cihazı bulundurulmalıdır.
Bir cihaz mevzuatta belirtilen asgari sayıyı karşılayabilse de geminin büyüklüğü, kat veya güverte yapısı, yolcu yoğunluğu ve cihazın tüm kritik alanlardan erişilebilirliği ayrıca değerlendirilmelidir. Tek cihazın makul sürede erişilemediği büyük veya bölümlere ayrılmış gemilerde işletmenin risk değerlendirmesi sonucunda ilave cihaz planlanması gerekebilir.
| Değerlendirme Başlığı | Asgari Düzenleme | İşletme Açısından Kontrol |
|---|---|---|
| Yolcu sayısı | 100 ve üzeri yolcu taşıyan araçlar | Resmî yolcu kapasitesi ve gemi belgeleri incelenmelidir. |
| Gemi sınıfı | Yolcu gemisi başlığında yer alan deniz ulaşım araçları | Gemi cinsi tanımı yetkili kayıtlar üzerinden doğrulanmalıdır. |
| Cihaz sayısı | Her araç için en az bir OED | Güverte yapısı ve erişim süresi nedeniyle ek cihaz ihtiyacı değerlendirilmelidir. |
| Konum | İnsan yoğunluğunun ve acil müdahale ihtimalinin yüksek olduğu alanlar | Cihaz görünür, işaretli ve hızlı erişilebilir olmalıdır. |
OED Gemide Nereye Yerleştirilmeli?
OED, yolcu yoğunluğunun yüksek olduğu ve acil tıbbi müdahale ihtimalinin daha fazla olabileceği, görünür ve kolay erişilebilir bir noktaya yerleştirilmelidir.
Yolcu salonu, ana geçiş alanı, danışma veya görevli noktası yakınları uygunluk açısından değerlendirilebilir. Ancak nihai yer seçimi geminin iç planına, güverte sayısına, kapalı geçişlere ve acil durum organizasyonuna göre yapılmalıdır.
Görünürlük
Cihazın yeri uluslararası OED sembolü ve yönlendirme işaretleriyle açıkça gösterilmelidir.
Erişilebilirlik
Yolcu veya görevli, cihazı acil durumda kilitli bir bölme ya da engelle karşılaşmadan alabilmelidir.
Fiziksel Koruma
Kabinet veya muhafaza, gemideki nem, darbe ve çevresel koşullar dikkate alınarak seçilmelidir.
Yönlendirme
Mürettebatın cihaz konumunu bilmesi ve acil durum planlarında bu noktaya yer verilmesi gerekir.
Yerleşim kararı yalnızca duvar veya kabinet seçimi olarak görülmemelidir. Yolcu salonundan cihazın bulunduğu noktaya ulaşım, kapıların çalışma biçimi, vardiya düzeni ve cihazın sefer boyunca erişilebilir kalması birlikte değerlendirilmelidir.
Cihaz Seçiminde Hangi Ölçütler Aranmalı?
Yolcu gemisi için seçilecek OED, Sağlık Bakanlığı rehberindeki asgari teknik ve kayıt şartlarıyla birlikte geminin çevresel koşullarına uygun olmalıdır.
OED; ani kalp durmasında ritmi analiz eden, yalnızca şoklanabilir ritim tespit edildiğinde şok sürecini yöneten taşınabilir bir tıbbi cihazdır. Cihaz, 112 acil yardım çağrısının, temel yaşam desteğinin veya profesyonel sağlık müdahalesinin yerine geçmez.
Cihaz alternatiflerini değerlendirirken Aselsan OED kategorisindeki ürünlerin teknik belgeleri; kullanım dili, ped seçenekleri, koruma sınıfı, batarya takibi ve kayıt sistemi gereklilikleri açısından ayrı ayrı incelenmelidir.
- Ürün Takip Sistemi’nde tıbbi cihaz olarak kayıt durumu kontrol edilmelidir.
- Cihazın en az Türkçe ve İngilizce sesli yönlendirme sunması aranmalıdır.
- Yetişkin ve pediatrik kullanım için gerekli ped veya enerji azaltıcı sistem değerlendirilmelidir.
- Batarya seviyesi, çalışabilirlik ve periyodik test durumunun izlenebilir olması gerekir.
- Cihazın OED-Net sistemine veri aktarımına ilişkin teknik uygunluğu doğrulanmalıdır.
- Gemi ortamındaki nem, sıcaklık, titreşim ve darbe koşulları için üretici dokümanları incelenmelidir.
ÜTS kaydı ve OED-Net entegrasyonu farklı kontrollerdir
Bir cihazın Ürün Takip Sistemi’nde kayıtlı olması, OED-Net veri aktarımı ve entegrasyon şartlarını kendiliğinden karşıladığı anlamına gelmez. Her iki süreç kendi belge ve teknik koşullarıyla doğrulanmalıdır.
Bakım, Kontrol ve Kayıt Sorumlulukları Nelerdir?
OED’yi edinen gemi işletmesi, cihazın sürekli çalışabilir ve kullanıma hazır durumda tutulmasından sorumludur.
Cihazın yalnızca sefere çıkmadan önce görünür biçimde yerinde olması yeterli değildir. Batarya, ped son kullanma tarihi, otomatik test göstergesi, kabinet durumu ve cihazın kayıt bağlantısı düzenli olarak kontrol edilmelidir.
| Kontrol Alanı | Yapılacak İşlem | Kayıt |
|---|---|---|
| Sorumlu personel | Asıl ve yedek sorumlu personel belirlenir. | Görevlendirme ve iletişim bilgileri güncel tutulur. |
| Cihaz durumu | Hazır göstergesi ve otomatik test sonucu kontrol edilir. | Kontrol tarihi ve sonucu kaydedilir. |
| Batarya | Seviye, uyarı ve üretici değişim tarihi izlenir. | Batarya bilgisi ve değişim işlemi belgelenir. |
| Elektrotlar | Ambalaj bütünlüğü ve son kullanma tarihi kontrol edilir. | Ped türü, seri veya lot bilgisi gerektiğinde kaydedilir. |
| Kullanım sonrası | Cihaz verileri korunur; kullanılan ped ve sarf malzemeleri yenilenir. | Olay, müdahale ve yeniden hazırlama işlemleri kayıt altına alınır. |
| Periyodik bakım | Üretici talimatları doğrultusunda bakım yaptırılır. | Bakım formu ve servis belgeleri saklanır. |
Gemi İşletmeleri Nasıl Hazırlanmalı?
Uyum süreci, gemi envanterinin çıkarılmasıyla başlayıp cihazın yerleştirilmesi, personel hazırlığı ve düzenli kontrollerle devam eden planlı bir çalışma olmalıdır.
-
Kapsam Analizi Yapın
Filodaki her deniz aracının gemi cinsi, kullanım amacı ve yolcu kapasitesini belgeler üzerinden kontrol edin.
-
Teknik Şartname Hazırlayın
Sağlık Bakanlığı rehberindeki asgari standartları, geminin çevresel koşullarını ve kayıt entegrasyonu gerekliliklerini şartnameye ekleyin.
-
Konum Planını Belirleyin
Yolcu yoğunluğu, güverte geçişleri, erişim süresi, görünürlük ve kabinet güvenliğini dikkate alarak cihaz yerini belirleyin.
-
Sorumlu Personeli Görevlendirin
Cihaz kontrollerini yürütecek asıl ve yedek personeli yazılı olarak görevlendirin.
-
Eğitim ve Tatbikat Planlayın
Mürettebatın OED’nin yerini, acil çağrı prosedürünü, temel yaşam desteği akışını ve cihazın sesli komutlarını bilmesini sağlayın.
-
Kayıt ve Takibi Sürdürün
Kontrol, bakım, batarya, ped, kullanım ve kullanım sonrası yeniden hazırlama işlemlerini düzenli biçimde kayıt altına alın.
OED’yi geminin acil durum organizasyonuna dahil edin
Cihazın konumu; mürettebat görev kartlarında, acil durum planında ve ilgili yerleşim şemalarında gösterilmelidir. Tatbikatlarda 112 veya Sağlık Komuta Kontrol Merkezi ile iletişim, temel yaşam desteği ve OED’ye erişim akışı birlikte ele alınmalıdır.
Yolcu Gemilerinde OED Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yolcu gemilerindeki OED uygulamasında en sık sorulan sorular kapsam, cihaz sayısı, kullanım ve işletme sorumlulukları üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Her yolcu gemisinde OED zorunlu mu?
Rehberdeki ilgili düzenleme, şehir içi veya şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan, yolcu gemisi sınıfında bulunan ve 100 veya daha fazla yolcu taşıyan deniz ulaşım araçlarını kapsar. Daha düşük kapasiteli bir geminin başka bir düzenleme veya risk değerlendirmesi kapsamında olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
Gemide kaç OED cihazı bulunmalıdır?
Kapsama giren her araç için en az bir OED öngörülmektedir. Büyük, çok güverteli veya bölümlere ayrılmış gemilerde erişilebilirlik değerlendirmesi sonucunda ilave cihaz planlanabilir.
OED’yi yalnızca sağlık personeli mi kullanabilir?
OED cihazları kullanıcıya sesli ve görsel komutlarla rehberlik edecek şekilde tasarlanır. Sağlık personeli ve eğitimli ilkyardımcılar kullanabilir; halktan bir kurtarıcı ise acil durumda Sağlık Komuta Kontrol Merkezi yönlendirmesiyle müdahaleye katılabilir.
OED her kalp durmasında şok verir mi?
Hayır. Cihaz kalp ritmini analiz eder ve yalnızca şoklanabilir bir ritim tespit ettiğinde şok sürecini başlatır. Şok önerilmediğinde temel yaşam desteğine cihazın yönlendirmeleri doğrultusunda devam edilir.
Cihazı satın almak yükümlülük için yeterli mi?
Hayır. Cihazın uygun konumlandırılması, çalışır durumda tutulması, sorumlu personel atanması, bakım ve kontrol kayıtlarının saklanması ve gerekli kayıt-takip süreçlerinin tamamlanması gerekir.
Kurumsal OED Planlaması
Yolcu Geminiz İçin OED Sürecini Planlayın
Gemi yapısı, yolcu kapasitesi, cihaz konumu ve teknik gereklilikler doğrultusunda ürün ve tedarik süreci hakkında Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
- 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete, Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Yönetmeliği.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu duyurusu, 2026.
- Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı, OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu.