Belediyeler İçin Meydanlarda OED Yerleşim Rehberi

Belediyeler İçin OED Planlama Rehberi
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi’ne göre büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek merkezi kent meydanları, 2026 yılı sonuna kadar OED bulundurulması gereken alanlar arasındadır. Rehber, bu meydanlarda alan büyüklüğüne göre her 50.000 m² için en az bir OED öngörür; yerleşimde meydan merkezi, metro veya tramvay çıkışları ile zabıta ve kolluk noktalarını önceliklendirir.
Meydanlarda OED planlaması yalnızca cihaz adedinin hesaplanmasından oluşmaz. Üç dakikalık erişilebilirlik hedefi, görünürlük, açık hava koşullarına uygun koruyucu kabinet, yönlendirme işaretleri, OED-Net kaydı ve cihazın sürekli kullanıma hazır tutulması birlikte değerlendirilmelidir.
Hangi meydanlar OED kapsamına giriyor?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek merkezi kent meydanlarını 2026 yılı sonuna kadar OED bulundurulması gereken yerler arasında sayar. Dolayısıyla düzenlemede bütün belediye meydanlarının otomatik olarak aynı kategoriye girdiği yönünde bir ifade bulunmaz; özel kapsam, büyükşehir belediyesinin belirleyeceği merkezi kent meydanları üzerinden tanımlanmıştır. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik ise daha geniş çerçevede kamu kurum ve kuruluşlarını, özel kuruluşları, toplu taşıma araçlarını ve kamusal alanları kapsar. Yönetmelik, OED’nin zorunlu bulundurulacağı alanların yanı sıra asgari cihaz sayısı ve konumlandırma esaslarının Bakanlık tarafından belirlenmesini öngörür. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Uygulama takvimi
Merkezi kent meydanları, Bakanlık rehberindeki 2026 yılı sonuna kadar OED bulunması gereken alanlar grubunda yer alır.
Alan kriteri
Rehberde meydanın alan büyüklüğüne göre her 50.000 m² için en az bir OED cihazı öngörülür.
Erişim kriteri
Genel konumlandırma esaslarında OED’ye en fazla üç dakika içinde erişim sağlanması hedeflenir.
Kayıt ve takip
Satın alınan OED’nin 30 gün içinde OED-Net’e kaydedilmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır.
Her belediye meydanı için aynı hukuki sonuç çıkarılmamalı
OED Rehberi’nin meydanlara ilişkin özel ifadesi “büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek olan merkezi kent meydanları”dır. Büyükşehir statüsü dışındaki belediyeler veya merkezi meydan olarak belirlenmemiş alanlar için bu özel hükmün doğrudan uygulanıp uygulanmayacağı güncel resmî düzenlemeler üzerinden değerlendirilmelidir. Bununla birlikte alanın başka bir OED kategorisine girmesi veya belediyenin gönüllü olarak OED yerleştirmesi mümkündür.
Meydanlarda kaç OED cihazı gerekir?
Merkezi kent meydanlarında cihaz sayısı alan büyüklüğüne göre belirlenir ve Sağlık Bakanlığı OED Rehberi her 50.000 m² için en az bir OED cihazı öngörür. Bunun yanında yalnızca metrekare hesabı ile yetinilmemeli; üç dakikalık erişim hedefi ve meydandaki yaya hareketinin dağılımı da yerleşim kararına dahil edilmelidir. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
| Kontrol konusu | Bakanlık rehberindeki esas | Belediye açısından uygulama |
|---|---|---|
| Meydanın statüsü | Büyükşehir belediyesince belirlenecek merkezi kent meydanı | Meydan listesinin ve sınırlarının belediye kayıtlarında açık biçimde tanımlanması uygun olur. |
| Cihaz sayısı | Her 50.000 m² için en az bir OED | Meydan alanı ile erişim güzergâhları birlikte değerlendirilmelidir. |
| Erişim süresi | OED’ye en fazla 3 dakika içinde erişim | Yaya geçişleri, bariyerler, kot farkları ve kalabalık dönemler hesaba katılmalıdır. |
| Öncelikli konum | Meydan merkezi, metro/tramvay çıkışları, zabıta veya kolluk yakınları | Yüksek insan yoğunluğu ve kolay fark edilebilirlik esas alınmalıdır. |
| Etkinlik kullanımı | 1.000 kişi ve üzeri etkinlikler için ayrıca OED kriteri bulunur | Meydan konser, festival veya benzeri etkinliklerde kullanılıyorsa etkinlik kriteri ayrıca kontrol edilmelidir. |
Rehber “her 50.000 m²’de en az bir OED” ifadesini kullanır. Alanı 50.000 m²’nin tam katı olmayan meydanlarda cihaz sayısının nasıl yuvarlanacağına ilişkin meydanlara özgü ayrıntılı bir hesap açıklaması verilmediğinden, sınırda kalan projelerde il sağlık müdürlüğü veya Bakanlığın güncel uygulamasıyla teyit yapılması uygun olur.
Metrekare hesabı erişilebilirliğin yerine geçmez
Geniş bir meydanın ortasında tek cihaz bulunması kâğıt üzerinde alan kriterini karşılıyor görünse bile yaya geçiş engelleri, etkinlik bariyerleri, alt geçitler veya meydanın parçalı yapısı erişim süresini uzatabilir. Bakanlık rehberindeki üç dakikalık erişim kriteri bu nedenle saha üzerinde ayrıca test edilmelidir. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
OED meydanda nereye yerleştirilmeli?
Bakanlık OED Rehberi, merkezi kent meydanlarında meydan merkezini, metro veya tramvay çıkışlarını ve zabıta ya da kolluk birimlerinin bulunduğu noktaları öncelikli OED konumları olarak belirtir. Ortak amaç, insan yoğunluğunun yüksek olduğu bir alanda cihazın kolay görülmesi ve acil durumda hızla erişilebilir olmasıdır. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Meydan merkezi
Geniş açık alanlarda farklı yönlerden görülebilen ve yaya dolaşımının kesiştiği merkezi noktalar değerlendirilmelidir.
Metro ve tramvay çıkışları
Raylı sistem çıkışları yoğun yaya hareketinin oluştuğu alanlar olduğundan rehberde doğrudan öncelikli konum olarak belirtilir.
Zabıta veya kolluk noktaları
Personel varlığı, görünürlük ve hızlı yönlendirme imkânı nedeniyle zabıta veya kolluk birimlerinin yakınları uygun konumlar arasında değerlendirilir.
Yoğun yaya güzergâhları
Rehberin nüfus ve insan yoğunluğunu esas alan yaklaşımı doğrultusunda ana yaya akışları saha planında ayrıca işaretlenmelidir.
Yönetmeliğe göre OED, acil durumda en kısa sürede ulaşılabilecek bir konumda olmalı; nüfus yoğunluğu dikkate alınmalı ve cihaz herkesin görebileceği, ulaşabileceği yükseklikte yerleştirilmelidir. OED’nin görüş alanı dışında veya kilitli bir alanda bulunmaması da açıkça düzenlenmiştir. :contentReference[oaicite:5]{index=5}
Belediye saha ekipleri için pratik yöntem, yalnızca harita üzerinde mesafe ölçmek yerine yoğun kullanım saatlerinde gerçek yürüme denemeleri yapmaktır. Yaya geçitleri, korkuluklar, peyzaj alanları, geçici stantlar ve etkinlik güvenlik koridorları hesaba katıldığında en kısa çizgisel mesafe ile gerçek erişim süresinin farklı olabileceği görülebilir.
Açık alanda OED kabineti ve yönlendirme işaretleri nasıl olmalı?
Meydandaki OED; ısı, nem, toz ve yağmurdan korunmalı, alarmlı ve acil durumda kolay açılabilir bir koruyucu dolap içinde bulundurulmalıdır. Yönetmelik ayrıca koruyucu dolabın standart ve fark edilebilir renkte olmasını ve üzerinde cihaz kullanımına ilişkin görsel ve yazılı uyarıların bulunmasını ister. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, kamuya açık dış alanlardaki kabinetler için darbeye dayanıklılık ile sabitlenmiş veya duvara monte edilmiş olma özelliklerini de belirtir. Görünürlük açısından uluslararası OED sembolünün cihazda, kabinette ve yönlendirme işaretlerinde görünür olması; fotolüminesan işaretlerden yararlanılması ve cihaz konumunun dijital haritalarda gösterilmesi rehberde yer alan uygulama esasları arasındadır. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
Koruma, erişimi engellememeli
Meydan koşullarında cihazın hava şartları ve fiziksel etkilere karşı korunması gerekir; ancak bu koruma sistemi OED’ye acil erişimi geciktiren kilitli bir yapıya dönüşmemelidir. Yönetmelik OED’nin kilitli bir alana konulmasını yasaklar ve kabinetin olay anında kolay açılabilir olmasını ister.
Yerleşim sonrasında tabelaların yalnızca kabinetin üzerine konulması yeterli olmayabilir. Büyük meydanlarda ana yaklaşım yönleri, toplu taşıma çıkışları ve meydan girişlerinden cihazı gösterecek yönlendirmeler değerlendirilmelidir. Böylece OED’nin varlığı, cihazın hemen yanında olmayan bir kullanıcı tarafından da fark edilebilir.
Meydanda konser veya festival düzenleniyorsa OED planı değişir mi?
Evet; 1.000 kişi ve üzeri katılıma olanak tanıyan etkinliklerin düzenlendiği alanlar OED Rehberi’nde ayrı bir kategori olarak düzenlendiğinden, meydandaki etkinlikler için bu kriter ayrıca değerlendirilmelidir. Rehber bu etkinliklerde her 1.000 katılımcı için en az bir OED öngörür. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
Konferans, sempozyum, konser, açık alan spor müsabakası ve festival gibi organizasyonlar rehberde örnek olarak sayılır. Etkinlik alanlarında cihaz için sahne yanı, giriş kapısı ve seyirci bölümünün ortası gibi insan yoğunluğunun yüksek olduğu noktalar önceliklendirilir. :contentReference[oaicite:9]{index=9}
| Durum | Değerlendirilecek kriter | Planlama notu |
|---|---|---|
| Normal günlük kullanım | Merkezi kent meydanı için her 50.000 m²’de en az bir OED | Kalıcı kabinetler ve üç dakikalık erişim güzergâhları kontrol edilir. |
| 1.000+ katılımcılı etkinlik | Her 1.000 katılımcıya en az bir OED | Etkinlik alanı kriteri ayrıca değerlendirilir; kalıcı cihazların erişimi bariyerlerle kapanmamalıdır. |
| Geçici güvenlik düzeni | Giriş, sahne ve seyirci yoğunluğu | Etkinlik öncesi OED erişim rotaları yeniden kontrol edilmelidir. |
Bu nedenle bir meydanın kalıcı OED altyapısı bulunması, yüksek katılımlı etkinlik planlamasının otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez. Organizasyonun kapasitesi ve oluşturduğu geçici alan düzeni ayrıca incelenmelidir.
Belediyelerin alacağı OED’de teknik ve kayıt şartları nelerdir?
Yönetmelik kapsamındaki OED’nin tam otomatik olması, Bakanlık Ürün Takip Sistemine tıbbi cihaz olarak kayıtlı bulunması, en az Türkçe ve İngilizce sesli komut seçeneği sunması ve belirlenen verileri OED-Net’e aktarabilmesi gerekir. :contentReference[oaicite:10]{index=10}
Meydan projeleri için cihaz seçenekleri değerlendirilirken Biltek Medikal’in Aselsan oed ürün grubu incelenebilir. Satın alma kararı öncesinde hedef cihazın güncel ÜTS kaydı, teknik belgeleri, OED-Net uyumluluğu ve açık alan yerleşiminde kullanılacak kabinet çözümü proje özelinde doğrulanmalıdır.
Yönetmeliğe göre satın alınan OED’nin 30 gün içinde OED-Net’e kaydettirilmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır. Edinici; cihazın seri numarasını, yerleşimini, konumunu ve varsa kat bilgisini sisteme kaydettirir. Cihazın kullanıma hazır hâlde tutulması da edinicinin sorumluluğundadır. :contentReference[oaicite:11]{index=11}
ÜTS ile OED-Net aynı kayıt değildir
ÜTS kaydı tıbbi cihazın ürün ve tekil bildirim süreçleriyle ilgilidir. OED-Net ise OED’nin ve cihaz verilerinin Bakanlık tarafından takip edildiği ulusal sistemdir. Sağlık Bakanlığı ayrıca cihazların konumlandırılmasına ilişkin süreçlerin Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OED-Net entegrasyon sürecinin ise TÜSEB-SBT tarafından yürütüldüğünü belirtmektedir. :contentReference[oaicite:12]{index=12}
Yönetmelik, OED’nin tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesine sahip firmalardan alınmasını ve satılan cihaz için ÜTS üzerindeki gerekli tekil bildirim işlemlerinin cihazı temin eden satış merkezi tarafından yapılmasını da zorunlu tutar. :contentReference[oaicite:13]{index=13}
Belediyeler meydanlarda OED yerleşimini nasıl planlamalı?
Sağlıklı bir belediye OED projesi; meydanın kapsam ve sınırlarının belirlenmesiyle başlayıp cihaz sayısı, erişim testi, kabinet, işaretleme, kayıt ve bakım sorumluluğunun tanımlanmasıyla tamamlanmalıdır. Satın alma ile saha işletiminin ayrı süreçler olarak değil, tek bir sistem olarak planlanması önemlidir.
-
Merkezi kent meydanlarını belirleyin
Büyükşehir belediyesi düzeyinde hangi kamusal alanların merkezi kent meydanı olarak değerlendirileceğini ve bu alanların fiziksel sınırlarını netleştirin.
-
Alan büyüklüğünü doğrulayın
Her meydanın planlama alanını ölçerek rehberdeki her 50.000 m² için en az bir OED kriterini değerlendirin. Ara metrekarelerde tereddüt varsa güncel resmî uygulamayı teyit edin.
-
Üç dakikalık erişim testi yapın
Meydanın farklı uçlarından cihaz noktalarına gerçek yürüme süresini kontrol edin. Merdiven, bariyer, alt geçit, peyzaj ve yoğun insan trafiğini saha testine dahil edin.
-
Öncelikli noktaları işaretleyin
Meydan merkezi, metro ve tramvay çıkışları ile zabıta veya kolluk noktalarını değerlendirin. Son seçimde görünürlük ve insan yoğunluğunu birlikte dikkate alın.
-
Kabinet ve yönlendirmeyi planlayın
Cihazı hava şartlarına karşı koruyan, alarmlı, kolay açılabilir ve fark edilebilir bir kabinet kullanın. Ana yaklaşım güzergâhlarında OED yönlendirme işaretlerini planlayın.
-
ÜTS ve OED-Net işlemlerini tamamlayın
Satış merkezi tarafından yapılması gereken ÜTS tekil bildirimini kontrol edin ve cihazın OED-Net kaydını satın alma sonrasında mevzuatta belirtilen süre içinde tamamlayın.
-
Sorumlu personel ve bakım planı oluşturun
Bakanlık rehberi her cihaz için sorumlu ve yedek sorumlu personel belirlenmesini, kontrol kayıtlarının tutulmasını, kullanım sonrası cihazın yeniden hazırlanmasını ve bakımların yaptırılmasını öngörür. :contentReference[oaicite:14]{index=14}
-
Etkinlik günlerinde planı yeniden kontrol edin
Konser, festival ve diğer yüksek katılımlı etkinliklerden önce kalıcı OED noktalarının bariyerlerle kapanmadığını ve etkinliğe özgü cihaz sayısı kriterlerinin ayrıca değerlendirildiğini doğrulayın.
OED, 112 ve temel yaşam desteğinin yerine geçmez
OED kalp ritmini analiz eder ve yalnızca şoklanabilir olarak değerlendirdiği ritimlerde şok uygular. Ani kalp durması şüphesinde acil sağlık sisteminin harekete geçirilmesi, temel yaşam desteğinin sürdürülmesi ve cihazın sesli veya görsel yönlendirmelerinin izlenmesi gerekir. Sağlık Bakanlığı rehberi şok sonrasında temel yaşam desteğine devam edilmesini belirtir. :contentReference[oaicite:15]{index=15}
Belediyelerde meydan OED yerleşimi hakkında sık sorulan sorular
Meydan OED projelerinde en sık sorulan konular kapsam, cihaz sayısı, yerleşim noktası, etkinlikler ve OED-Net kaydıdır. Aşağıdaki yanıtlar yürürlükteki yönetmelik ve Sağlık Bakanlığı OED Rehberi temel alınarak hazırlanmıştır.
Her belediye meydanında OED zorunlu mu?
OED Rehberi’nin meydanlara ilişkin özel kategorisi, büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek merkezi kent meydanlarıdır. Bu nedenle bütün belediye meydanlarının yalnızca “meydan” olması nedeniyle otomatik olarak aynı özel kategoride bulunduğu söylenemez.
Merkezi kent meydanlarında OED için son tarih nedir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, büyükşehir belediyeleri tarafından belirlenecek merkezi kent meydanlarını 2026 yılı sonuna kadar OED bulunması gereken yerler arasında saymaktadır. :contentReference[oaicite:16]{index=16}
Meydanda kaç OED bulunmalı?
Rehberde alan büyüklüğüne göre her 50.000 m² için en az bir OED cihazı öngörülür. Cihaz sayısı belirlenirken ayrıca üç dakikalık erişilebilirlik kriteri dikkate alınmalıdır.
Meydanda en uygun OED noktaları nerelerdir?
Sağlık Bakanlığı Rehberi meydan merkezini, metro veya tramvay çıkışlarını ve zabıta ya da kolluk birimlerinin yakınlarını öncelikli alanlar olarak belirtir. Nihai nokta seçiminde insan yoğunluğu ve erişim süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Meydandaki festival için mevcut OED yeterli midir?
Bu yalnızca meydanın kalıcı cihaz sayısına bakılarak söylenemez. Rehber, 1.000 kişi ve üzeri katılıma olanak tanıyan etkinlikleri ayrı bir kategori olarak ele alır ve her 1.000 katılımcı için en az bir OED kriteri verir. Etkinlik planı ayrıca değerlendirilmelidir.
Belediyenin aldığı OED OED-Net’e kaydedilmeli mi?
Yönetmeliğe göre satın alınan OED 30 gün içinde OED-Net’e kaydedilir ve bu işlemin yaptırılması OED edinicisinin sorumluluğundadır. Seri numarası, yerleşim ve konum bilgileri de sisteme kaydedilir. :contentReference[oaicite:17]{index=17}
Belediyeler İçin OED Çözümü
Meydan OED projenizi cihazdan yerleşime kadar planlayın
Merkezi kent meydanlarında OED projesi oluştururken cihaz seçimi, saha yerleşimi, kabinet, işaretleme ve kayıt gereksinimlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Biltek Medikal ile proje kapsamınız ve ürün seçenekleri hakkında görüşebilirsiniz.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete — 9 Aralık 2025, Sayı 33102, Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik. :contentReference[oaicite:18]{index=18}
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 17 Nisan 2026. :contentReference[oaicite:19]{index=19}
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu Yayınlanmıştır, 17 Nisan 2026. :contentReference[oaicite:20]{index=20}
- Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü — Gaziantep’te Hayat Kurtaracak Uygulama: OED Cihazları Vatandaşların Hizmetinde, 8 Temmuz 2026. :contentReference[oaicite:21]{index=21}
- İzmir İl Sağlık Müdürlüğü İl Ambulans Servisi Başhekimliği — Otomatik Eksternal Defibrilatör Cihazlarının Tanıtımı Gerçekleştirildi, 9 Aralık 2025. :contentReference[oaicite:22]{index=22}
Mevzuat, Bakanlık rehberleri ve teknik uygulama esasları güncellenebileceğinden belediyelerin ihale, satın alma ve saha yerleşimi öncesinde güncel resmî metinleri kontrol etmesi ve tereddütlü konularda ilgili sağlık otoritesinden teyit alması uygun olur.