Büyük İbadethanelerde OED Zorunluluğu
Mevzuat ve Uygulama Rehberi
Türkiye’de 10.000 m² ve üzerindeki merkezi büyük ibadethaneler, OED bulundurma zorunluluğunun kademeli takviminde yer alır. Sağlık Bakanlığı OED Rehberi’ne göre bu alanlarda OED’nin 2027 yılı sonuna kadar bulundurulması ve her 10.000 m² için en az bir cihaz planlanması gerekir. Cihazın görünür, hızlı erişilebilir ve kayıt süreçleri tamamlanmış olması da uygulamanın parçasıdır.
9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, OED cihazlarının kullanımından konumlandırılmasına, teknik standartlarından OED-Net kaydına kadar temel çerçeveyi belirler. Yönetmelik 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir; büyük ibadethaneler için öngörülen kademeli uyum tarihi ise 2027 yılı sonudur.
Hangi ibadethaneler OED zorunluluğu kapsamında?
Mevzuat ve Bakanlık rehberinde 10.000 m² ve üzerindeki “merkezi büyük ibadethaneler” OED bulundurulacak yerler arasında sayılır. Bu nedenle yalnızca ziyaretçi sayısına veya belirli günlerde oluşan yoğunluğa bakmak yerine, tesisin mevzuattaki alan eşiğini karşılayıp karşılamadığı öncelikle belirlenmelidir.
“Merkezi büyük ibadethane” ifadesi düzenlemede kullanılmakla birlikte, ibadethaneler özelinde bu kavramı daha ayrıntılı sınıflandıran ayrı bir tanım verilmemiştir. Benzer şekilde 10.000 m² hesabının hangi mimari alan kalemleri üzerinden yapılacağına ilişkin ibadethanelere özgü ayrıntılı bir hesap yöntemi OED Rehberi’nde ayrıca açıklanmamaktadır. Alan hesabının sınırda olduğu yapılarda güncel resmî uygulamanın ilgili il sağlık müdürlüğünden teyit edilmesi uygun olur.
Alan Eşiği
Merkezi büyük ibadethaneler için belirtilen temel eşik 10.000 m² ve üzeridir.
Uyum Takvimi
Bakanlık OED Rehberi, bu ibadethaneleri 2027 yılı sonuna kadar OED bulunması gereken yerler arasında gösterir.
Asgari Cihaz Sayısı
Rehberde merkezi büyük ibadethaneler için her 10.000 m² başına en az bir OED öngörülür.
Erişilebilirlik
Bakanlık rehberindeki genel konumlandırma esaslarına göre cihaza en fazla üç dakika içinde erişim hedeflenmelidir.
10.000 m² altı için otomatik sonuç çıkarılmamalı
Bir ibadethanenin bu özel kategori altında 10.000 m² eşiğini karşılamaması, aynı tesis veya yerleşkenin başka bir mevzuat kategorisi nedeniyle OED kapsamına hiçbir şekilde giremeyeceği anlamına gelmez. Tesisin bütün kullanım biçimi ve güncel düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir.
OED zorunluluğu ne zaman uygulanacak?
Merkezi büyük ibadethaneler için OED bulundurma takvimi 2027 yılı sonuna kadar tamamlanacak şekilde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin genel hükümleri ise 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu ayrım önemlidir: yönetmeliğin yürürlüğe girmiş olması ile belirli tesis grupları için tanımlanan kademeli OED bulundurma tarihleri aynı şey değildir. Büyük ibadethaneler, düzenlemenin 2027 sonu grubunda yer alır.
| Konu | Tarih / Süre | İbadethane yönetimi açısından anlamı |
|---|---|---|
| Yönetmeliğin yayımlanması | 9 Aralık 2025 | Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandı. |
| Yönetmeliğin yürürlüğü | 1 Ocak 2026 | OED’nin teknik, konumlandırma, kullanım, bakım ve kayıt esaslarını düzenleyen hükümler yürürlüğe girdi. |
| Merkezi büyük ibadethaneler | 2027 yılı sonuna kadar | 10.000 m² ve üzerindeki merkezi büyük ibadethanelerin OED bulundurma planını bu takvime göre tamamlaması gerekir. |
| Satın alınan cihazın OED-Net kaydı | 30 gün içinde | OED edinicisi, satın alınan cihazın OED-Net kaydının süresinde yapılmasından sorumludur. |
Satın alma işlemini son tarihe bırakmamak; cihaz seçimi, yerleşim planı, elektrik veya kabinet altyapısı, işaretleme, kayıt ve sorumlu personel süreçlerini birlikte planlamak uygulamada daha kontrollü bir geçiş sağlar.
Büyük ibadethanelerde kaç OED cihazı gerekir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, merkezi büyük ibadethanelerde her 10.000 m² için en az bir OED cihazı bulundurulmasını öngörür. Bu sayı yalnızca satın alma adedini değil, cihazların yapının farklı noktalarından zamanında erişilebilir olmasını sağlayacak yerleşim planını da beraberinde getirir.
| İbadethane alanı örneği | Rehberdeki asgari cihaz karşılığı | Ek değerlendirme |
|---|---|---|
| 10.000 m² | En az 1 OED | Yerleşim noktasında erişim süresi ve insan yoğunluğu ayrıca dikkate alınır. |
| 20.000 m² | En az 2 OED | Farklı girişler, katlar veya yoğun kullanım bölgeleri cihazların dağılımını etkileyebilir. |
| 30.000 m² | En az 3 OED | Metrekareye göre sayı belirlendikten sonra erişilebilirlik ve kat yapısı birlikte kontrol edilmelidir. |
Rehberde “her 10.000 m² için en az bir OED” ifadesi yer almakla birlikte, 10.000 m²’nin tam katı olmayan ara değerlerde kullanılacak yuvarlama yöntemine ilişkin ibadethanelere özel ek bir açıklama bulunmamaktadır. Bu nedenle örneğin alan hesabının ara eşiklerde kaldığı projelerde cihaz adedinin yetkili idareyle teyit edilmesi güvenli bir yaklaşımdır.
Metrekare tek başına yeterli bir yerleşim kriteri değildir
Bakanlık rehberinin genel erişilebilirlik bölümünde cihaza ulaşma süresinin en fazla üç dakika olması ve çok katlı yapılarda en az her üç katta bir cihaz bulunması belirtilir. Bu nedenle ibadethanelerde cihaz sayısı değerlendirilirken alan, kat düzeni ve ulaşım süresi birlikte ele alınmalıdır.
OED cihazı ibadethanede nereye yerleştirilmeli?
Bakanlık rehberi, büyük ibadethanelerde OED için ana giriş, abdesthane yakınları ve kadınlar bölümü gibi insan yoğunluğunun ve acil müdahale ihtimalinin yüksek olabileceği noktaları önceliklendirir. Kesin yer seçimi ise yapının büyüklüğü, giriş çıkış düzeni, katları ve üç dakikalık erişilebilirlik hedefi dikkate alınarak yapılmalıdır.
Ana giriş ve yoğun geçiş alanları
Cihazın kolay fark edilebilmesi ve farklı bölümlerden hızlı ulaşılabilmesi için ana giriş veya yoğun insan trafiğinin bulunduğu erişilebilir noktalar değerlendirilebilir.
Abdesthane yakınları
OED Rehberi, ibadethaneler özelinde abdesthane yakınlarını öncelikli konumlandırma alanları arasında belirtir.
Kadınlar bölümü
Rehberde kadınlar bölümü de doğrudan örneklenen konumlar arasındadır. Büyük yapılarda erişim mesafesi ayrıca ölçülmelidir.
Üç dakikalık erişim
Yer seçimi yalnızca görünürlük üzerinden yapılmamalı; yapının uzak bölümlerinden cihaza erişim süresi de değerlendirilmelidir.
Yönetmelik OED’nin herkes tarafından görülebilecek ve ulaşılabilecek yükseklikte bulunmasını, yerinin uyarıcı işaretlerle gösterilmesini ve görüş alanı dışında veya kilitli bir alana yerleştirilmemesini ister. Cihazın koruyucu dolabı ise ısı, nem, toz ve yağmura karşı koruma sağlamalı, alarmlı ve acil durumda kolay açılabilir nitelikte olmalıdır.
Özellikle birden fazla girişe, avluya, ayrı ibadet bölümlerine veya farklı katlara sahip büyük yapılarda tek bir merkezi noktaya cihaz koymak erişim kriterini karşılamayabilir. Bu nedenle yerleşim planının, gerçek yürüme güzergâhları üzerinden değerlendirilmesi önemlidir.
Cihaz, ÜTS ve OED-Net şartları nelerdir?
Yönetmelik kapsamındaki OED’nin yalnızca satın alınmış olması yeterli değildir; cihazın belirlenen teknik standartları taşıması, ÜTS süreçlerinin tamamlanması, OED-Net’e kaydedilmesi ve kullanıma hazır durumda tutulması gerekir.
Yönetmelikte OED’nin taşınabilir ve tam otomatik olması, Bakanlık Ürün Takip Sistemine tıbbi cihaz olarak kayıtlı bulunması, en az Türkçe ve İngilizce sesli komut özelliği taşıması ve belirlenen cihaz verilerini OED-Net’e aktarabilecek yapıda olması asgari gereklilikler arasında yer alır.
İbadethane için cihaz seçenekleri araştırılırken Biltek Medikal’in Aselsan oed ürün grubu da incelenebilir. Satın alma öncesinde seçilecek cihazın güncel ÜTS kaydı, teknik dokümanları ve yürürlükteki OED-Net gereklilikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
ÜTS kaydı ile OED-Net kaydı aynı işlem değildir
ÜTS, tıbbi cihazın ürün ve tekil bildirim süreçleriyle ilgilidir. OED-Net ise OED’nin ve ilgili verilerin Bakanlık tarafından takip edildiği kayıt sistemidir. Yönetmeliğe göre satın alınan OED’nin otuz gün içinde OED-Net’e kaydettirilmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır.
OED edinicisinin cihazın seri numarası, yerleşimi, konumu ve kat bilgisini OED-Net’e kaydettirmesi gerekir. Ayrıca cihazın kullanıma hazır tutulması, kullanım veya sistem uyarısı sonrasında yeniden kullanıma hazırlanması, sarf malzemelerinin temini ve bakım süreçleri de edinicinin sorumlulukları arasındadır.
Yönetmelik ayrıca OED’nin tıbbi cihaz satış merkezi yetki belgesine sahip firmalardan satın alınmasını ve satış işlemi sonrasında gerekli ÜTS tekil bildirimlerinin cihazı temin eden satış merkezi tarafından yapılmasını öngörür.
İbadethane yönetimi OED zorunluluğuna nasıl hazırlanmalı?
Hazırlık süreci, yalnızca cihaz siparişinden değil; kapsam tespiti, cihaz sayısı, yerleşim, teknik uygunluk, kayıt ve sürekli hazır bulundurma adımlarından oluşmalıdır. Özellikle geniş ve çok katlı ibadethanelerde bu adımların tek bir uygulama planında birleştirilmesi eksik veya erişilemeyen cihaz noktalarının önüne geçebilir.
-
Alan ve kapsam bilgisini doğrulayın
İbadethanenin 10.000 m² ve üzeri merkezi büyük ibadethane kategorisine girip girmediğini mevcut yapı ve alan belgeleri üzerinden değerlendirin. Belirsiz alan hesaplarında yetkili kamu biriminden teyit alın.
-
Asgari cihaz adedini belirleyin
Bakanlık OED Rehberi’ndeki her 10.000 m² için en az bir cihaz esasını başlangıç noktası olarak kullanın. Çok katlı yapı ve erişim süresi şartlarını ayrıca değerlendirin.
-
Yerleşim krokisini oluşturun
Ana giriş, abdesthane yakınları, kadınlar bölümü ve diğer yoğun kullanım alanlarını işaretleyin. Her bölümden OED’ye ulaşılabilirliği gerçek güzergâhlar üzerinden kontrol edin.
-
Teknik şartları doğrulayın
Seçilecek cihazın yönetmelikteki tam otomatik çalışma, ÜTS kaydı, dil seçenekleri ve OED-Net veri aktarımı gibi asgari şartlarını güncel ürün belgeleri üzerinden kontrol edin.
-
ÜTS ve OED-Net süreçlerini tamamlayın
ÜTS tekil bildirim sürecini satış merkeziyle kontrol edin. Satın alınan cihazın OED-Net’e otuz gün içinde kaydedilmesini ve konum bilgilerinin doğru girilmesini sağlayın.
-
Hazır bulundurma ve bakım düzeni oluşturun
Cihazın çalışabilirliğinin düzenli kontrolü için sorumlu ve yedek sorumlu personel belirlenmesi, kontrol kayıtlarının tutulması, batarya ve ped gibi sarf malzemelerinin takip edilmesi Bakanlık rehberindeki işletim yaklaşımını destekler.
OED, 112 ve temel yaşam desteğinin yerine geçmez
OED kalp ritmini analiz eder ve yalnızca cihazın şoklanabilir olarak değerlendirdiği ritimlerde şok uygular. Ani kalp durması şüphesinde acil sağlık sisteminin harekete geçirilmesi, temel yaşam desteğinin sürdürülmesi ve cihazın sesli/görsel yönlendirmelerinin takip edilmesi gerekir.
Büyük ibadethanelerde OED hakkında sık sorulan sorular
Büyük ibadethanelerde OED uygulamasında en çok alan eşiği, son tarih, cihaz sayısı, kullanıcı yetkisi ve kayıt süreci merak edilir. Aşağıdaki yanıtlar yürürlükteki yönetmelik ile Sağlık Bakanlığı OED Rehberi esas alınarak hazırlanmıştır.
Her ibadethanede OED bulundurmak zorunlu mu?
İbadethaneler için özel olarak belirtilen kategori, 10.000 m² ve üzerindeki merkezi büyük ibadethanelerdir. Daha küçük bir yapının durumu, yalnızca bu kategoriye bakılarak değil varsa diğer mevzuat kapsamları da değerlendirilerek belirlenmelidir.
Büyük ibadethanelerde OED için son tarih nedir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, 10.000 m² ve üzerindeki merkezi büyük ibadethaneleri 2027 yılı sonuna kadar OED bulunması gereken yerler arasında gösterir.
10.000 m² ibadethanede kaç OED gerekir?
Bakanlık rehberine göre merkezi büyük ibadethanelerde her 10.000 m² için en az bir OED bulundurulmalıdır. Kat düzeni ve üç dakikalık erişim kriteri nedeniyle yerleşim planında ilave cihaz ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.
OED cihazını kim kullanabilir?
Yönetmelik OED kullanıcısını sağlık meslek mensubu, ilk yardımcı ve halktan kurtarıcı olarak tanımlar. Halktan kurtarıcı, sağlık meslek mensubu olmayan ve profesyonel yardım ulaşana kadar Sağlık Komuta Kontrol Merkezi desteğiyle ilk yardım uygulamalarında bulunan kişidir.
OED-Net kaydı zorunlu mu?
Yönetmeliğe göre satın alınan OED otuz gün içinde OED-Net’e kaydedilir. Kaydın yaptırılması ve cihazın seri numarası, yerleşim, konum ve kat bilgilerinin sisteme işlenmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır.
OED her kalp durmasında şok verir mi?
Hayır. OED kalp ritmini otomatik olarak analiz eder ve yalnızca şok uygulanmasının gerekli olduğu ritimlerde şok işlemini gerçekleştirir. Cihazın şok uygulamaması, temel yaşam desteğinin veya profesyonel acil yardım ihtiyacının sona erdiği anlamına gelmez.
İbadethaneler İçin OED Planlaması
Metrekare, yerleşim ve cihaz gereksinimlerini birlikte değerlendirin
Büyük ibadethanelerde OED planlaması yapılırken cihaz adedi kadar doğru konumlandırma, teknik gereklilikler ve kayıt süreçleri de önemlidir. İhtiyacınıza uygun ürün ve uygulama seçenekleri hakkında Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete — 9 Aralık 2025, Sayı 33102, Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 17 Nisan 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu Yayınlanmıştır, 17 Nisan 2026.
- Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı ve TÜSEB-SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri A.Ş. — OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu, 2026.
Mevzuatta ve uygulama kılavuzlarında değişiklik yapılabileceğinden, satın alma ve yerleşim aşamasında güncel resmî düzenlemelerin esas alınması ve tereddüt hâlinde ilgili kamu otoritesinden teyit alınması önerilir.