Eksik Sayıda OED Bulundurmanın Cezası Var mı? Uyum Riski
OED Sayısı ve Mevzuata Uyum
OED zorunluluğu bulunan bir tesiste cihaz bulundurmak tek başına yeterli olmayabilir. Yönetmelik, OED’nin bulundurulacağı yerlerde asgari cihaz sayısı ve konumlandırma esaslarının Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesini öngörür. Bu nedenle Bakanlığın belirlediği asgari sayının altında OED bulundurulması mevzuata uyum riski oluşturabilir.
Bununla birlikte Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, “bir cihaz eksikse şu kadar para cezası uygulanır” şeklinde bağımsız ve sabit bir ceza tutarı düzenlemez. Asıl değerlendirme; tesisin zorunluluk kapsamı, yürürlük takvimi, Bakanlık rehberinde o tesis için belirlenen asgari sayı ve fiilî yerleşim üzerinden yapılmalıdır.
Eksik Sayıda OED Bulundurmanın Cezası Var mı?
Yönetmelikte eksik her OED için doğrudan belirlenmiş sabit bir para cezası hükmü bulunmaz; ancak zorunlu asgari cihaz sayısının karşılanmaması mevzuata uyum açısından eksiklik oluşturabilir. Bu iki konunun birbirinden ayrılması önemlidir.
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesi, EK-1’deki yerlerde OED bulundurulmasını zorunlu kılar ve bu yerlerdeki asgari OED sayısı ile konumlandırma esaslarının Sağlık Bakanlığı tarafından belirleneceğini düzenler. Bakanlık da 2026 yılında yayımladığı OED Rehberi ile çeşitli tesisler için cihaz sayısı ve yerleşim kriterlerini açıklamıştır.
“Sabit ceza yok” ifadesi “yükümlülük yok” anlamına gelmez
Bir tesiste Bakanlık tarafından belirlenen asgari sayının altında cihaz bulunması, zorunluluğun gereği gibi yerine getirilmediğinin değerlendirilmesine neden olabilir. Olası idari veya hukuki sonuçlar ise somut olay, ilgili mevzuat ve yetkili makam değerlendirmesine göre belirlenir.
Asgari OED Sayısını Kim Belirliyor?
Asgari OED sayısı doğrudan işletmenin tercihine bırakılmamıştır; Yönetmelik bu sayının ve konumlandırma esaslarının Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesini öngörür. Bu nedenle işletmenin yalnızca “tesisimizde bir OED var” demesi yeterli bir uyum kontrolü değildir.
Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 17 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan OED Rehberi; havaalanları, spor tesisleri, fitness salonları, etkinlik alanları, konaklama tesisleri, öğrenci yurtları ve iş yerleri gibi farklı kullanım alanlarında cihaz sayısının belirlenmesine ilişkin esaslar içerir.
Tesis Türü
Önce işletmenin Yönetmelik EK-1 ve Bakanlık Rehberi kapsamında hangi kategoriye girdiği belirlenir.
Alan Büyüklüğü
Bazı tesislerde toplam veya ruhsata esas metrekare cihaz sayısının belirlenmesinde kullanılır.
Kapasite
Koltuk, katılımcı, yatak veya çalışan kapasitesi bazı kategorilerde belirleyici ölçüt olabilir.
Kat ve Yerleşim
Çok katlı veya bölümlere ayrılmış tesislerde yalnızca toplam cihaz adedi değil, cihazların erişilebilir konumu da önem taşır.
İşletmede Bulunması Gereken OED Sayısı Nasıl Hesaplanır?
Gerekli OED sayısı tek bir genel formülle değil, tesisin OED Rehberindeki kategorisine özgü kriterlerle hesaplanmalıdır. Bu nedenle çalışan sayısına bakarak tüm işletmeler için aynı sonucu çıkarmak doğru değildir.
-
Tesis kategorisini belirleyin
Önce işletmenin iş yeri, spor tesisi, fitness salonu, konaklama tesisi, etkinlik alanı veya başka bir düzenlenmiş kategori kapsamında olup olmadığını doğrulayın.
-
Zorunluluk eşiğini kontrol edin
Tesisin alan, çalışan, yatak, koltuk veya katılımcı sayısının ilgili eşikleri karşılayıp karşılamadığını belirleyin.
-
Uygulama tarihini doğrulayın
EK-1’de yer alan kademeli yürürlük tarihinin işletmeniz açısından gelip gelmediğini kontrol edin.
-
Rehberdeki sayı kriterini uygulayın
İlgili tesis kategorisi için açıklanan en az cihaz sayısını, metrekare veya kapasite esasını uygulayın.
-
Konumlandırmayı ayrıca değerlendirin
Toplam cihaz sayısının yeterli olması, tüm cihazların aynı noktada bulunabileceği anlamına gelmez. Katlar, tribünler, girişler ve yoğun kullanım alanları ayrıca dikkate alınmalıdır.
Tesis Türlerine Göre Asgari OED Sayısı İçin Hangi Örnekler Verilebilir?
Sağlık Bakanlığı OED Rehberi, tesis kategorisine göre farklı sayı yöntemleri kullanır. Örneğin bazı yerlerde metrekareye, bazılarında katılımcı veya koltuk kapasitesine, bazılarında ise tesis başına asgari cihaz sayısına göre değerlendirme yapılır.
| Tesis türü | Rehberdeki seçilmiş asgari sayı yaklaşımı | Dikkat edilmesi gereken nokta |
|---|---|---|
| Havaalanında yolcuya hizmet veren alanlar | Her havaalanında en az bir OED; ayrıca her 10.000 m² için bir OED ve her katta en az bir OED. | Toplam alanın yanında kat sayısı da cihaz ihtiyacını artırabilir. |
| 10.000 m² veya 10.000 koltuk üzeri spor tesisleri, spor salonları ve stadyumlar | Her 5.000 m² için en az bir OED; stadyumlarda ayrıca her 10.000 koltuğa en az bir OED ve bölmeli geçişi olmayan her tribünde en az bir OED. | Alan, koltuk ve tribün yapısı birlikte değerlendirilmelidir. |
| 800 m² üzeri fitness salonları | Tek katlı salonda en az bir OED; çok katlı ve 2.000 m² üzerindeki salonlarda en az iki OED. | Ruhsata esas alan ve kat yapısı önemlidir. |
| 1.000 kişi ve üzeri katılıma uygun etkinlik alanları | Her 1.000 katılımcı için en az bir OED. | Etkinliğin öngörülen katılımcı kapasitesine göre cihaz adedi kontrol edilmelidir. |
| 100 yatak üzeri belirli konaklama tesisleri ve 100 ve üzeri kapasiteli yükseköğrenim öğrenci yurtları | Her tesis için en az bir OED. | Bu kategori için Yönetmelikteki uygulama takvimi ayrıca dikkate alınmalıdır. |
Tablodaki örnekler tüm OED Rehberinin yerine geçmez
İşletmenin kesin cihaz ihtiyacı belirlenirken tesisin kendi kategorisi, kapasitesi, fiziksel yapısı ve yürürlük tarihi güncel Sağlık Bakanlığı OED Rehberi üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır.
Bir Adet OED Bulundurmak Her İşletmede Yeterli mi?
Hayır. Bir adet OED bazı tesislerde asgari ihtiyacı karşılayabilirken, daha büyük veya farklı yapıdaki tesislerde birden fazla cihaz gerekebilir. Bu nedenle OED zorunluluğunu yalnızca “cihaz var mı, yok mu?” sorusuyla değerlendirmek eksik kalır.
Örneğin alan büyüklüğü, farklı katlar, yoğun insan dolaşımı veya birbirinden fiziksel olarak ayrılmış bölümler cihaz sayısını ve yerleşimini etkileyebilir. Yönetmeliğin amacı cihazı yalnızca envantere eklemek değil, ani kalp durması hâlinde mümkün olan en kısa sürede erişilebilir kılmaktır.
Acil durumda ulaşılması güç bir noktada bulunan tek OED, toplam tesis ihtiyacının karşılandığı anlamına gelmeyebilir. Sağlık Bakanlığı Rehberindeki hem sayı hem de konumlandırma kriterlerinin birlikte uygulanması gerekir.
Eksik Sayıda OED Bulundurmanın Uyum Riski Nedir?
Tesis için belirlenmiş asgari OED sayısının altında kalınması, işletmenin Yönetmelik ve Bakanlıkça belirlenen uygulama esaslarına tam uyum sağlamadığı yönünde değerlendirmeye neden olabilir. Risk yalnızca cihaz adediyle de sınırlı değildir.
| Risk alanı | Sorulması gereken soru | Olası uyum sorunu |
|---|---|---|
| Asgari sayı | Bakanlık Rehberine göre bulunması gereken tüm cihazlar mevcut mu? | Asgari cihaz sayısının karşılanmaması. |
| Konumlandırma | Cihazlar gerekli kat veya kullanım alanlarına dağıtılmış mı? | Yeterli adet bulunmasına rağmen erişimin yetersiz kalması. |
| Kullanıma hazır olma | Mevcut cihazların tamamı çalışır ve kullanıma hazır mı? | Envanterdeki cihaz sayısının fiilen kullanılabilir cihaz sayısından fazla görünmesi. |
| OED-Net | Cihazların gerekli kayıt işlemleri tamamlanmış mı? | Cihaz sayısı doğru olsa bile kayıt ve takip sürecinin eksik kalması. |
| Bakım | Batarya, elektrot ve cihaz durumları takip ediliyor mu? | Mevcut cihazlardan bir veya birkaçının müdahaleye hazır olmaması. |
Somut bir ani kalp durması vakasında eksik cihaz sayısı ile olayın sonucu arasındaki ilişki ayrıca değerlendirilebilir. Bununla birlikte eksik OED bulunması tek başına otomatik olarak belirli bir ceza veya tazminat sonucu doğurduğu şeklinde yorumlanmamalıdır; kusur, yükümlülük, olayın özellikleri ve nedensellik gibi unsurlar ayrıca incelenir.
Eksik OED Tespit Edilirse İşletme Ne Yapmalı?
Eksik cihaz tespit edildiğinde işletme, önce doğru asgari sayıyı doğrulamalı ve ardından sayı, konumlandırma, kayıt ve bakım eksiklerini birlikte gidermelidir. Yalnızca ek bir cihaz satın almak her durumda tüm uyum sürecini tamamlamaz.
-
Mevcut OED envanterini çıkarın
Tesiste fiziksel olarak bulunan cihazları, seri numaralarını, kat ve yerleşim bilgilerini listeleyin.
-
Gerekli asgari sayıyı yeniden hesaplayın
Güncel tesis alanı, kapasitesi ve kullanım yapısı üzerinden Bakanlık Rehberindeki sayı kriterlerini uygulayın.
-
Eksik cihaz adedini belirleyin
Mevcut ve kullanıma hazır cihaz sayısını gereken asgari sayı ile karşılaştırın.
-
Eksik cihazları uygun kanaldan temin edin
Yönetmelikteki teknik standartları karşılayan, ÜTS kayıt gerekliliklerine uygun cihazları yetki belgeli tıbbi cihaz satış merkezinden temin edin.
-
Yeni cihazları doğru noktalara konumlandırın
Yeni OED’leri yalnızca mevcut cihazın yanına eklemek yerine erişim süresini ve Bakanlık Rehberindeki yerleşim ilkelerini dikkate alın.
-
Kayıt ve bakım süreçlerini tamamlayın
OED-Net ve ilgili ÜTS işlemlerini kontrol edin; cihazları bakım, sarf ve kullanıma hazır olma takip planına ekleyin.
Eksik OED Tamamlanırken Cihaz Seçiminde Nelere Dikkat Edilmeli?
Eksik cihaz sayısını tamamlamak için yapılacak satın almada yalnızca adet değil, Yönetmelikteki asgari teknik standartlar da kontrol edilmelidir. OED’nin Bakanlık Ürün Takip Sistemine tıbbi cihaz olarak kayıtlı olması, en az Türkçe ve İngilizce sesli komut desteği sunması ve OED-Net’e gerekli verileri aktarabilecek özelliklere sahip olması düzenlemede yer alan temel şartlardandır.
Kurumsal tedarikte cihazın bakım, batarya, elektrot, veri aktarımı ve satış sonrası süreçlerinin de satın alma aşamasında değerlendirilmesi yararlıdır. İşletmeler, eksik cihazlarını tamamlarken Aselsan OED seçeneklerini inceleyebilir ve tesisin cihaz sayısı ile yerleşim ihtiyacını bütüncül biçimde planlayabilir.
Adet, konum ve hazır olma birlikte değerlendirilmelidir
Örneğin mevzuat açısından üç cihaz gereken bir tesiste üç OED’nin satın alınmış olması tek başına yeterli değildir. Cihazların doğru konumlandırılması, kayıt işlemlerinin yapılması ve her birinin kullanıma hazır tutulması da uyum sürecinin parçalarıdır.
Eksik Sayıda OED Hakkında Sık Sorulan Sorular
Asgari OED sayısı konusunda en önemli nokta, tesis türüne özgü Bakanlık kriterlerini uygulamak ve yalnızca cihazın mevcut olup olmadığına bakmamaktır. Uygulamada sık sorulan sorular aşağıdadır.
Eksik bir OED için belirlenmiş sabit para cezası var mı?
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelikte eksik her cihaz için ayrıca belirtilmiş sabit bir para cezası tutarı yer almaz. Ancak zorunlu asgari sayının karşılanmaması mevzuata uyum eksikliği olarak değerlendirilebilir.
Her işletmede bir adet OED yeterli midir?
Hayır. Sağlık Bakanlığı OED Rehberi tesis türüne göre alan, kat, çalışan, koltuk, yatak veya katılımcı kapasitesi gibi farklı kriterler kullanır. Bu nedenle bazı tesislerde birden fazla cihaz gerekebilir.
Bozuk bir OED asgari cihaz sayısına dahil edilir mi?
Yönetmelik OED’nin kullanıma hazır durumda tutulmasını edinicinin sorumluluğuna verir. Bu nedenle yalnızca envanterde bulunan fakat kullanıma hazır olmayan bir cihazı, işletmenin fiilen hazır OED kapasitesi değerlendirilirken yeterli kabul etmek güvenli bir uyum yaklaşımı değildir.
Toplam cihaz sayısı yeterliyse farklı katlara dağıtmak gerekir mi?
Konumlandırma ayrıca değerlendirilmelidir. OED’nin en kısa sürede erişilebilir, görünür ve ulaşılabilir bir noktada bulunması gerekir; Sağlık Bakanlığı Rehberinde bazı tesislerde kat bazlı veya bölge bazlı ek kriterler bulunur.
Eksik cihazlar sonradan tamamlanırsa sorun çözülür mü?
Eksik cihazların tamamlanması mevcut uyum eksikliğinin devam etmesini önler. Ancak geçmişte zorunlu asgari sayının karşılanmadığı bir dönem varsa bunun somut denetim veya uyuşmazlıktaki değerlendirmesi ayrıca yapılabilir.
Kesin OED sayısını işletme mi belirler?
İşletme kendi tesis verilerini belirler; ancak uygulanacak asgari sayı ve konumlandırma esasları Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan kurallar üzerinden hesaplanmalıdır.
Kurumsal OED Planlaması
İşletmenizin OED Sayısını ve Yerleşimini Doğru Planlayın
Tesis türünüze göre cihaz ihtiyacının değerlendirilmesi, uygun OED tedariki ve kurumsal bakım planlaması için Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz. Nihai cihaz sayısı güncel Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve tesisin somut özellikleri üzerinden doğrulanmalıdır.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete — Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete.
- Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik — MADDE 5, OED’nin asgari standartları.
- Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik — MADDE 6, OED’nin konumlandırılması ve asgari cihaz sayısının Bakanlıkça belirlenmesi.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu Yayınlanmıştır, 17 Nisan 2026.