OED Yoksa Ani Kalp Durmasında Sorumluluk Kime Ait?
OED Mevzuatı ve İşletme Sorumluluğu
OED bulunmayan bir işletmede ani kalp durması yaşanması, tek başına belirli bir kişiyi otomatik olarak hukuken sorumlu hâle getirmez. Ancak işletme OED bulundurulması zorunlu yerler arasındaysa cihazın bulunmaması mevzuata uyum açısından önemli bir eksikliktir; olayın hukuki sonuçları işletmenin kapsamı, yükümlü taraf, kusur ve nedensellik gibi unsurlara göre ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle “OED yoktu, sorumluluk doğrudan işverene aittir” veya “bina yönetimi her durumda sorumludur” biçiminde genel bir hüküm kurmak doğru değildir. OED mevzuatı, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ve somut olayın koşulları birlikte incelenmelidir.
OED Bulunmaması Otomatik Olarak Hukuki Sorumluluk Doğurur mu?
Hayır; yalnızca ani kalp durması yaşanması ve işletmede OED bulunmaması, tek başına belirli bir kişi veya kuruma otomatik olarak hukuki sorumluluk yüklediği anlamına gelmez. Öncelikle söz konusu işletmenin yürürlükteki düzenlemelere göre OED bulundurmak zorunda olup olmadığı belirlenmelidir.
Ardından cihaz bulundurma yükümlülüğünün hangi kişi veya kurum tarafından yerine getirilmesi gerektiği, olay anındaki organizasyon, alınmış diğer acil durum tedbirleri ve somut olay ile iddia edilen ihmal arasındaki bağlantı değerlendirilir.
Sonuç ile sorumluluk aynı şey değildir
Ani kalp durmasının ölüm veya ağır sağlık sonucu doğurması, tek başına OED bulunmamasını bu sonucun hukuki nedeni hâline getirmez. Kusur, yükümlülük, nedensellik ve olayın diğer koşulları yetkili makamlar tarafından somut dosya üzerinden değerlendirilir.
İşletme OED Bulundurmak Zorundaysa Durum Nasıl Değişir?
İşletme Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik’in EK-1 kapsamındaki zorunlu yerlerden biriyse ve ilgili uygulama tarihi gelmişse, OED bulunmaması mevzuata uyum bakımından açık biçimde incelenmesi gereken bir eksikliktir.
Yönetmeliğin 6’ncı maddesi, OED’nin EK-1’de belirtilen yerlerde bulundurulmasını zorunlu kılar. Bununla birlikte EK-1 farklı işletme türleri için farklı eşikler ve kademeli tarihler öngördüğünden yalnızca “işletme” veya “iş yeri” tanımı yeterli değildir.
Kapsam kontrol edilir
İş yeri, AVM, spor tesisi, konaklama tesisi, ulaşım alanı veya EK-1’de sayılan başka bir kategori söz konusu olabilir.
Eşik kontrol edilir
Çalışan sayısı, yatak kapasitesi, satış alanı veya tesise özgü diğer kriterler değerlendirilir.
Uygulama tarihi kontrol edilir
EK-1’deki zorunluluklar 2026, 2027 ve 2028 sonuna kadar uzanan kademeli bir takvim içerir.
Sorumlu organizasyon belirlenir
İşveren, işletmeci, malik, kiracı veya bina yönetiminin rolleri somut tesis yapısına göre ayrıştırılır.
OED Bulunmadığında Sorumlu Taraf Nasıl Belirlenir?
Sorumlu taraf yalnızca tapu, kira veya şirket unvanına bakılarak belirlenemez. İşletmenin hukuki ve fiilî organizasyonu, OED yükümlülüğünün hangi kapsamdan doğduğu ve cihazın temin edilmesinden hangi tarafın sorumlu olduğu birlikte incelenmelidir.
| Taraf | Hangi durumda öne çıkar? | Tek başına yeterli mi? |
|---|---|---|
| İşveren | İş yeri çalışan sayısı veya başka bir EK-1 kriteri nedeniyle kapsama giriyorsa; ayrıca çalışanların sağlık ve güvenliği bakımından işveren yükümlülükleri söz konusudur. | Hayır. İşletmenin yapısı ve somut olay ayrıca incelenir. |
| İşletmeci | Tesisi fiilen işleten ve OED tedarikini yöneten kurum işletmeci ise değerlendirmede öne çıkabilir. | Hayır. Sözleşmeler ve fiilî yetki alanı önemlidir. |
| Kiracı | Kiracı bağımsız bir işletme yürütüyor ve ilgili yükümlülük kendi faaliyet alanına ilişkinse değerlendirmeye alınır. | Hayır. Kiracı olmak otomatik olarak OED sorumlusu olmak değildir. |
| Bina yönetimi | OED ortak alan organizasyonu kapsamında yönetim tarafından planlanıyor veya satın alınıyorsa rolü önem kazanır. | Hayır. Yönetim sıfatı tek başına nihai sorumluluğu belirlemez. |
| OED edinicisi | Cihaz satın alınmışsa; kayıt, bakım, kullanıma hazır tutma ve belirli kullanım sonrası işlemlerde yönetmelik açık sorumluluklar yükler. | Ediniciye verilen görevler açıktır; olayın diğer hukuki sonuçları yine ayrıca değerlendirilir. |
İşveren Açısından OED Bulunmamasının Önemi Nedir?
Çalışanların bulunduğu bir iş yerinde OED yükümlülüğü doğuyorsa işverenin organizasyon içindeki rolü özellikle önem taşır. Ayrıca 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yönündeki genel yükümlülükleri OED düzenlemesinden bağımsız olarak da dikkate alınır.
Bununla birlikte her ani kalp durması vakasında “OED yoksa işveren kesin sorumludur” denilemez. OED zorunluluğunun olay tarihinde yürürlükte olup olmadığı, iş yerinin ilgili eşiklere girip girmediği, acil durum organizasyonu ve somut olayın özellikleri incelenmelidir.
OED mevzuatı ile genel İSG yükümlülüklerini ayırın
Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik OED’nin nerelerde bulundurulacağını ve cihazla ilgili özel süreçleri düzenler. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ise işverenin daha geniş kapsamlı önleme, organizasyon ve çalışan güvenliği yükümlülüklerini düzenler.
OED Satın Alındıysa Edinicinin Sorumluluğu Nedir?
OED mevcutsa yönetmelik cihazı satın alan kişi veya kurumu “OED edinicisi” olarak tanımlar ve ediniciye açık görevler verir. Bu düzenleme, cihazın yalnızca satın alınmasının yeterli olmadığını gösterir.
-
OED-Net kaydı
Satın alınan OED’nin otuz gün içinde OED-Net’e kaydettirilmesi OED edinicisinin sorumluluğundadır.
-
Kullanıma hazır tutma
Yönetmelik OED’nin kullanıma hazır hâlde bulundurulması sorumluluğunu OED edinicisine verir.
-
Bakım ve sarf
Kullanım sonrasında veya OED-Net uyarısı üzerine cihazın yeniden kullanılır hâle getirilmesi, sarf malzemelerinin temini ve bakım süreçleri edinicinin sorumluluğundadır.
-
Kullanım sonrası kayıt
OED’de oluşan verilerin saklanması ve ilgili il sağlık müdürlüğüne teslimi de yönetmelikte ediniciye verilen görevler arasındadır.
Kurumsal OED planlamasında cihazın teknik gerekliliklerini değerlendirirken Aselsan OED seçenekleriyle birlikte yerleşim, OED-Net kaydı ve bakım organizasyonunun da tek süreç olarak ele alınması önemlidir.
Ani Kalp Durması Sonrası Sorumluluk İncelemesinde Nelere Bakılır?
Bir olay sonrasında yalnızca “OED var mıydı?” sorusu değil, yükümlülük, organizasyon ve olayın gelişimi birlikte incelenir. Özellikle hukuki değerlendirmede aşağıdaki başlıkların ayrıştırılması gerekir.
| İnceleme başlığı | Sorulacak temel soru |
|---|---|
| Mevzuat kapsamı | İşletme olay tarihinde OED bulundurmak zorunda olan yerlerden biri miydi? |
| Uygulama tarihi | İlgili işletme kategorisi için zorunluluk tarihi olaydan önce yürürlüğe girmiş miydi? |
| Yetki ve görev dağılımı | İşveren, işletmeci, kiracı veya yönetimden hangisinin OED tedariki ve acil durum organizasyonu üzerinde fiilî yetkisi vardı? |
| Acil çağrı | 112 acil yardım süreci ve olay yerindeki ilk yardım organizasyonu nasıl yürütüldü? |
| Temel yaşam desteği | Mevcut kişiler tarafından uygun temel yaşam desteği süreci uygulanabildi mi? |
| Nedensellik | İddia edilen eksiklik ile ortaya çıkan sonuç arasında hukuken değerlendirilebilir bir bağlantı var mı? |
Bu başlıkların her biri belge, tanık, acil çağrı kayıtları, işletme organizasyonu ve gerektiğinde tıbbi değerlendirmelerle birlikte ele alınabilir. Bu nedenle somut bir vakada nihai sorumluluk değerlendirmesi genel bir internet içeriğinden değil, olay dosyasının bütününden yapılmalıdır.
İşletmeler OED Kaynaklı Sorumluluk Riskini Nasıl Yönetmeli?
En etkili yaklaşım, yalnızca cihaz satın almak değil; kapsam, konumlandırma, kayıt, erişilebilirlik ve bakım süreçlerini önceden yazılı bir sistem hâline getirmektir. Böylece hem acil müdahale kapasitesi hem de mevzuata uyum süreci daha izlenebilir olur.
-
EK-1 kapsam analizini yapın
Tesisin hangi kategoriye girdiğini ve ilgili eşik ile yürürlük tarihini belirleyin.
-
Sorumlu birimi belirleyin
Satın alma, OED-Net işlemleri, bakım ve sarf takibinden sorumlu kurumsal birimleri yazılı olarak tanımlayın.
-
Konumlandırmayı planlayın
OED’nin görünür, erişilebilir ve gerektiğinde en kısa sürede ulaşılabilir bir yerde tutulması için Bakanlık rehberindeki esasları dikkate alın.
-
Acil durum prosedürü oluşturun
112’nin aranması, temel yaşam desteğinin başlatılması ve OED’nin olay yerine ulaştırılması için görev akışını önceden tanımlayın.
-
Periyodik kontrol yapın
Batarya, elektrot, cihaz durumu ve OED-Net uyarılarının düzenli olarak takip edilmesini sağlayın.
OED, 112 ve temel yaşam desteğinin yerine geçmez
Ani kalp durması şüphesinde acil yardım çağrısı ve temel yaşam desteği geciktirilmemelidir. OED kalp ritmini analiz eder ve yalnızca cihazın şok uygulanmasını gerekli gördüğü ritimlerde müdahale sürecine katkı sağlar.
OED Bulunmayan İşletmeler Hakkında Sık Sorulan Sorular
OED bulunmaması ile hukuki sorumluluk arasındaki ilişki, işletmenin zorunluluk kapsamında olup olmamasına göre değişir. En sık karşılaşılan soruların yanıtları aşağıdadır.
İşletmede OED yoksa otomatik olarak ceza uygulanır mı?
Yönetmelik OED’nin EK-1’deki yerlerde bulundurulmasını zorunlu kılar; ancak bir olay sonrasında uygulanacak hukuki veya idari sonuçlar yalnızca cihazın bulunmamasına bakılarak genellenemez. İşletmenin kapsamı ve ilgili diğer mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Çalışan kalp krizi geçirirse işveren kesin sorumlu mudur?
Hayır. Ani kalp durması veya başka bir sağlık olayının meydana gelmesi tek başına işverenin hukuki sorumluluğunu kesinleştirmez. İşverenin yükümlülükleri, alınan tedbirler, olayın oluş biçimi ve nedensellik ayrıca incelenir.
OED zorunlu olduğu hâlde cihaz hiç alınmamışsa ne olur?
İlgili tesis için zorunluluk tarihi gelmişse OED bulunmaması mevzuata uyum açısından eksiklik oluşturur. Bunun somut bir olayda tazminat, ceza veya başka bir hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı ayrıca değerlendirilir.
OED var ama çalışmıyorsa sorumluluk kime ait?
Yönetmelik OED’nin kullanıma hazır hâlde bulundurulmasını OED edinicisinin sorumluluğuna verir. Bakım, sarf malzemesi ve uyarı süreçlerinin takip edilip edilmediği bu nedenle önem taşır.
Kiracının bulunduğu iş yerinde OED yoksa malik mi sorumludur?
Malik veya kiracı sıfatı tek başına yeterli değildir. İşletmenin kapsamı, kira ve işletme yapısı, fiilî yetki paylaşımı ve OED tedarikinden hangi tarafın sorumlu olduğu birlikte değerlendirilmelidir.
Kurumsal OED Planlaması
İşletmeniz İçin OED Sürecini Planlayın
İşletmenizin OED ihtiyacını, cihaz konumlandırmasını ve kurumsal tedarik sürecini planlamak için Biltek Medikal ile iletişime geçebilirsiniz. Hukuki kapsam değerlendirmesinde işletmenizin somut yapısı ve güncel mevzuat esas alınmalıdır.
Kaynakça
- T.C. Resmî Gazete — Taşınabilir Otomatik Şok Cihazı Hakkında Yönetmelik, 9 Aralık 2025 tarihli ve 33102 sayılı Resmî Gazete; yürürlük tarihi 1 Ocak 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — OED Rehberi ve OED Entegrasyon ve Bilişimi Kılavuzu duyurusu, 17 Nisan 2026.
- T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü — Otomatik Eksternal Defibrilatör Rehberi, 2026.
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — İşverenin genel yükümlülüklerine ilişkin hükümler.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — Kusur, zarar ve hukuki sorumluluğun değerlendirilmesine ilişkin genel hükümler.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Taksire ilişkin genel hükümler; somut olaylarda ceza sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.